Ngôn Ngữ Bất Đồng Giữa Người Việt Tị Nạn và Nhật Báo Người Việt

Đỗ Văn Phúc

 

Từ hơn hai thập niên qua, nhật báo Người Việt đã nhiều lần xúc phạm chính nghĩa của chúng ta và cũng nhiều lần đăng bài hay hình ảnh có lợi cho CS. Họ không còn là tiếng nói của người Việt tị nạn nữa. Chúng tôi đã chấm dứt cộng tác gửi bài và và chẳng hề dọc để biết họ nói trời trăng gì. Nhưng cuối tuần vừa qua, một thính giả của đài Đáp Lời Sông Núi gửi cho anh Quang Nam xem một bài phóng sự thể thao đăng trên mạng nhật báo Người Việt ngày 17 tháng 1, 2026  về trận tứ kết giữa đội tuyển VN và đội tuyển United Arab Emirates

(Nguồn: www.nguoi-viet.com/tin-chinh/viet-nam-thang-united-arab-emirates-vao-ban-ket-giai-u-23-chau-a/)

 Bài chỉ dài khoảng chưa tới một trang; trong đó, ‘ký giả’ Yến Nhi đã viết các câu và dùng chữ rất độc đáo:

Nhiều đoàn văn dài lê thê mà không thèm dùng một dấu phẩy hay chấm phẩy nào. Đoạn thứ tư dài 60 chữ có 6 mệnh đề với nhiều chủ từ, động từ khác nhau; nhưng cô hà tiện không cho một dấu phẩy nào. 

Trích “U.23 UAE đã nghiên cứu kỹ lối chơi của các học trò huấn luyện viên Kim Sang-sik nên chọn lối chơi thận trọng chứ không dồn dập tấn công như những đội Tây Á Jordan hay Saudi Arabia áp dụng khi đối đầu U.23 Việt Nam để rồi phải nhận lãnh bàn thua từ những pha phản công sắc bén.” Hết trích. 

Trong phần kết của bản tin dài 44 chữ có thể tách ra thành bốn mệnh đề; cũng chỉ có cái dấu dấu phẩy ngăn cách hai chữ Thường Châu và Trung Quốc ở cuối câu! Trích: “Chiến thắng khó khăn nhưng giàu cảm xúc đã đưa các cầu thủ U.23 Việt Nam đặt chân vào bán kết viết tiếp câu chuyện hào hùng của bóng đá Việt Nam đại diện Đông Nam Á tạo nên “địa chấn” tại Thường Châu, Trung Quốc năm 2018.” Hết trích.

Kiểu viết này không khác chi mấy anh kép cải lương hát vọng cổ kéo dài cuối câu đầu lải nhải hàng chục chữ trước khi xuống ‘hò’ để dứt câu. Dường như ‘nhà báo” này chưa học qua lớp ‘writing’ nào? 

Bây giờ xin phân tách vài chữ lạ:

1.- Ngay câu mở đầu “Trận tứ kết giải U.23 Châu Á giữa U.23 Việt Nam và U.23 United Arab Emirates (UAE) mang lại nhiều cảm xúc và chất lượng chuyên môn với năm bàn thắng trong đó có ba lần dẫn trước của các cầu thủ trẻ Việt Nam, theo AFC News ngày 17 Tháng Giêng.”

Trận đấu có thể mang lại cảm xúc (nhưng cảm xúc gì?), còn mang lại ‘chất lượng chuyên môn,’ thì để chúng tôi phải cầu cơ các vị học giả uyên thâm hỏi xem nó có nghĩa thế nào!

2.- Câu kế đó là: “Tuy nhiên thực tế lại cho thấy U.23 UAE là một đối thủ rất “xương” và là đội nặng ký nhất từ đầu giải đến giờ của U.23 Việt Nam.”

Rất ‘xương’ là gì hỡi trời? Sao lại có xương, tủy vào đây; hay anh cầu thủ này gầy trơ xương?

3.- Câu ba: “Mới phút 16, lưới của U.23 Việt Nam đã rung lên nhưng VAR đã “soi” ra pha khống chế bóng trước khi ghi bàn của Almenhali đã để chạm tay.”

VAR đã ‘soi ra pha’... Tìm mãi không hiểu nói là gì!  Tìm mãi không hiểu là gì! Hóa ra VAR (Video Assistant Referee) là anh trọng tài phụ theo dõi ghi hình trận đấu. Cô ký giả lười không giải thích thì ai mà biết!

4.- “Điểm nhấn Nguyễn Đình Bắc một lần nữa lại tạo ra sự khác biệt dù cầu thủ 21 tuổi này ra sân từ ghế dự bị. Thay Vikto Lê bị chấn thương ở phút 34, chỉ sáu phút sau, Đình Bắc đã góp công lớn khi khoét sâu xuống biên trái thực hiện đường chuyền sệt vừa đủ để Lê Phát thoát xuống đệm bóng mở tỉ số.”

Lại chịu thua chữ ‘điểm nhấn, đường chuyền sệt.” Đá banh mà ‘khoét sâu xuống’ là làm thế nào? Hay là muốn nói ‘thọc sâu”? Hành động ‘khoét’ khác với thọc dấy nhé!

5.- Câu tiếp: “Nhưng niềm vui ngắn ngủi với bàn thắng dẫn trước của U.23 Việt Nam chỉ vỏn vẹn hai phút thì tiền đạo nhập tịch Junior Ndiaye đánh đầu cận thành gỡ hòa 1-1 cho UAE.”

“Tiền đạo nhập tịch” ? Cô ký giả Yến Nhi chắc đang bị ám ảnh chuyện quốc tịch vì ông Trump cho lùng bắt người nhập cư bất hợp pháp hay sao đây?

6.- Đặc biết nói về hai chữ Điểm Nhấn.

Có lẽ người ta dùng hai chữ Điểm Nhấn khi nói về (1) Nơi tập trung sự chú ý của mọi người (spot light, focus point), (2)  hay khi nói về một nhân vật được mọi người tập trung nhìn vào.

Chúng tôi từng đọc trên báo, video clip của VN và được vài báo của người Việt ở Mỹ  bắt chước:

- Nhà Thủy Tạ là điểm nhấn của hồ Xuân Hương ở Đà Lạt.

- Chiếc cà vạt màu xanh là điểm nhấn trên người anh ta.

-  Nữ tài tử Julia Roberts là điểm nhấn trong buổi dạ tiệc. (Khách cẩn thận nhé! Chớ có nhấn bậy mà đi tù).

Trong bài này, có lẽ ký giả Yến Nhi muốn nói rằng cầu thủ Nguyễn Đình Bắc là người nổi bật nhất trong đội bóng, được sự chú ý của mọi người. Chứ là một con người thì làm sao lại là một điểm nhấn nhỉ! Muốn nhấn thì nhấn chỗ nào, cách nào?

Ở trong nước Việt Nam bây giờ họ dùng nhiều chữ lạ lắm:

- Ca sĩ Thất anh hát đỉnh, Việt Nam mãi đỉnh, anh ấy đỉnh lắm. Có lẽ muốn nói tuyệt vời, tuyệt đỉnh.  

- Một trang facebook mang tựa “Phụ Nữ Chất.” Cũng có câu “Ai cũng muốn sống ‘chất’.” Cũng như bốn chữ “chất lượng chuyên môn”’ trong câu đầu của bài báo này. Một trận đấu mang lại nhiều chất lượng chuyên môn là cái quái gì? Có phải tác giả muốn nói đem lại nhiều bài học/kinh nghiệm? Còn các chữ ‘chất’ kia, có lẽ muốn nói đến người phụ nữ phẩm hạnh; ai cũng muốn sống đầy đủ hạnh phúc.

Có khi lại đọc được câu “ca sĩ x. có ‘chất giọng,’ ‘ca từ’ của bản nhạc! Khổ quá, thì cứ viết ‘giọng hát, lời ca’ không được hay sao? Chúng tôi lại nhớ có lần đọc một bài trên báo Trẻ đã lâu lắm rồi, có một tác giả viết: "Sáng ra nghe tiếng gà gáy líu lo..." Gà mà gáy líu lo, thì sẽ có ngày họ sẽ viết “trâu rống du dương, chó sủa thánh thót.”

Các chữ “xương, chấm luân lưu, sệt’ trong các câu trên thì chúng tôi xin chào thua, không hiểu và cũng không đoán ra nổi. Đành xin thú nhận là chúng tôi hãi lắm rồi!

Người bên VN viết văn, dùng chữ kỳ quặc đã là chuyện đáng chê. Nhưng là người viết văn, làm báo cần phải có một trình độ vững về từ ngữ, văn phạm để bài viết của mình dễ hiểu và làm mẫu mực cho người khác học theo. Một tờ báo Việt lâu đời, lớn nhất ở Mỹ mà không có một ký giả nào biết viết tiếng Việt sao? Cũng không có một anh chủ bút, chủ nhiệm nào có khả năng đọc và sửa những chữ kỳ quặc này hay sao? Hay là báo Người Việt đã đầu phục văn hóa của VC? Chẳng lẽ rồi đây chúng ta - những người Việt tị nạn - lại phải soạn ra một cuốn tự điển để tra cứu những chữ lạ du nhập từ nước Việt Nam quê cha đất tổ của chúng ta?

 

Xin các cơ quan truyền thông đăng tải, phổ biến bài này.

Bài này sẽ được gửi cho báo NV ở địa chỉ: toasoan@nguoi-viet.com