Nga ra lệnh mở rộng vùng đệm ở các khu vực biên giới của Ukraina.

 

Tù binh chiến tranh Iran đầu tiên: Bị cưỡng bức tuyển mộ và hành trình bi thảm đến chiến tuyến

Darbandi, một nhiếp ảnh gia đến từ Ahvaz ở miền nam Iran, đã đến Saint Petersburg vào tháng 12 năm 2023 bằng visa du lịch. Để tìm kiếm một kế sinh nhai tốt hơn, anh làm nhiếp ảnh gia đường phố trên đại lộ Nevsky nổi tiếng của thành phố, kiếm được một khoản thu nhập khiêm tốn từ 10.000 đến 15.000 rúp mỗi ngày.

Cuộc đời ông đã rẽ sang một hướng hoàn toàn khác vào đầu tháng 2 năm 2025. Sau một cuộc đối đầu với cảnh sát địa phương – được tường trình trong tình trạng say rượu – Darbandi đã bị bắt giữ và giao cho một đơn vị quân đội. Theo lời khai của ông, chính quyền Nga đã đưa ra cho ông một tối hậu thư nghiệt ngã: Hoặc thụ án từ ba đến năm năm tù tại Nga vì những vi phạm pháp luật, hoặc ký hợp đồng quân sự một năm để chiến đấu ở Ukraine.

Bất chấp sự phản đối và thiếu kinh nghiệm quân sự, Darbandi buộc phải chọn phương án thứ hai, với hy vọng có thể tìm được cơ hội đào ngũ khi ra đến mặt trận.

Câu chuyện thu hút sự chú ý đáng kể sau khi được kênh YouTube “Free Iran” phân tích. Ngay sau đó, các phương tiện truyền thông chính thống của Iran, vốn thường giữ thái độ thận trọng về cuộc chiến, bắt đầu đưa tin rộng rãi về vụ việc.

Trong một bài phát biểu qua video, lãnh đạo phe đối lập Belarus Sviatlana Tsikhanouskaya đã cảm ơn Ukraine vì đã tạo điều kiện cho việc thả tù nhân gần đây và kêu gọi sự đoàn kết.

Cổng thông tin uy tín Asr-Iran của Iran đã đăng tải một bài báo chi tiết với tiêu đề: “Tù binh Iran đầu tiên trong chiến tranh Ukraine: Anh ta chiến đấu cho người Nga”. Bài báo cho thấy mối lo ngại ngày càng tăng ở Iran về sự an toàn và việc đối xử với công dân của họ đang sinh sống tại Nga.

Chính phủ Iran đã chính thức thừa nhận tình hình. Trong một cuộc họp báo ngày 30 tháng 12, phát ngôn nhân chính phủ Fatemeh Mohajerani đã xác nhận rằng số phận của nhiếp ảnh gia bị bắt giữ hiện là ưu tiên hàng đầu của nhà nước.

Ông Mohajerani tuyên bố: “Vụ việc đang được Bộ Ngoại giao giải quyết. Chúng tôi đã liên lạc với cả Ukraine và Nga để làm rõ hoàn cảnh vụ bắt giữ và thảo luận về khả năng thả người này.”

Trường hợp của Darbandi làm nổi bật một xu hướng gây tranh cãi rộng hơn trong chiến lược tuyển quân của quân đội Nga. Trong năm qua, đã xuất hiện các báo cáo về việc công dân từ Ấn Độ, Nepal và một số quốc gia Phi Châu bị dụ dỗ đến Nga với những lời hứa hẹn về công việc lương cao, nhưng sau đó bị ép buộc tham gia chiến đấu ở tiền tuyến thông qua các mối đe dọa về thị thực hoặc áp lực pháp lý.

[Kyiv Post: The First Iranian POW: Forced Recruitment and Tragic Journey to the Front Lines]

4. Tổng thống Trump chỉ trích vợ chồng Clooney vì đã nhập quốc tịch Pháp.

Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích gay gắt nam diễn viên George Clooney và vợ, luật sư nhân quyền Amal, sau khi cặp vợ chồng này có được quốc tịch Pháp.

Ngày 26 tháng 12, chính quyền Pháp đã đẩy nhanh quá trình cấp quốc tịch cho vợ chồng Clooney và các con, một động thái được công bố rộng rãi vào đầu tuần này. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot đã ủng hộ quá trình này, nhấn mạnh đến những hoạt động bác ái của hai vợ chồng.

Vào đêm giao thừa, Tổng thống Trump đã đăng trên Truth Social: “Tin tốt! George và Amal Clooney, hai trong số những nhà dự báo chính trị tồi tệ nhất mọi thời đại, đã chính thức trở thành công dân Pháp, một quốc gia đáng buồn đang phải đối mặt với vấn đề tội phạm nghiêm trọng do cách giải quyết vấn đề nhập cư cực kỳ tồi tệ của họ.”

George Clooney là một nhà gây quỹ nổi tiếng và lâu năm cho Đảng Dân chủ. Vào tháng 7 năm 2024, ông đã đăng một bài bình luận gây chú ý trên tờ New York Times, kêu gọi Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ Tổng thống Joe Biden rút lui khỏi vị trí ứng cử viên của Đảng Dân chủ sau màn trình diễn thảm hại của Tổng thống Biden trong cuộc tranh luận trên truyền hình với Tổng thống Trump. Chưa đầy hai tuần sau, Tổng thống Biden đã rút khỏi cuộc đua.

Tổng thống Trump đã nhắc lại sự việc đó trong bài đăng của mình, chế giễu khả năng phán đoán chính trị của Clooney. Ông viết: “Hãy nhớ khi Clooney… bỏ rơi Joe trong một buổi gây quỹ, chỉ để chuyển sang ủng hộ một ứng cử viên xuất sắc khác, Jamala (K!), người hiện đang tranh giành với thống đốc tồi tệ nhất nước, bao gồm cả Tim Waltz, Gavin Newscum, để xem ai sẽ dẫn dắt đảng Dân chủ đến thất bại trong tương lai”.

Buổi gây quỹ mà Tổng thống Trump nhắc đến do Clooney tổ chức nhằm ủng hộ chiến dịch tranh cử của Tổng thống Biden. Theo một cuốn sách của hai nhà báo Mỹ, Tổng thống Biden đã không nhận ra nam diễn viên này tại sự kiện đó.

Tổng thống Trump tiếp tục công kích bằng cách bác bỏ sự nghiệp điện ảnh của Clooney. “Clooney được biết đến nhiều hơn nhờ chính trị so với những bộ phim ít ỏi, và hoàn toàn tầm thường của anh ta. Anh ta chẳng phải là một ngôi sao điện ảnh, mà chỉ là một người bình thường liên tục phàn nàn về sự thiếu logic trong chính trị”, Tổng thống Trump viết.

Theo nam diễn viên, Tổng thống Trump và Clooney quen biết nhau từ trước khi Tổng thống Trump bước chân vào chính trường. Trong một cuộc phỏng vấn với BBC năm 2021, sau nhiệm kỳ đầu tiên và trước nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, Clooney đã nói về ông ta: “Ông ta chỉ là một gã ngốc nghếch… Ông ta chỉ là một gã thích theo đuổi phụ nữ… chỉ có vậy thôi.”

[Politico: Trump slams Clooneys for acquiring French citizenship]

5. Nga ra lệnh mở rộng vùng đệm ở các khu vực biên giới của Ukraina.

Tướng Valery Gerasimov, chỉ huy cao cấp nhất của quân đội Nga, đã chỉ thị binh lính tiếp tục thiết lập các vùng đệm ở các khu vực Sumy và Kharkiv của Ukraine, tuyên bố rằng động thái này là cần thiết để bảo vệ dân thường ở các khu vực Kursk và Belgorod lân cận của Nga khỏi các cuộc tấn công của Ukraine. Ông Gerasimov đưa ra chỉ thị này trong chuyến thăm một sở chỉ huy của cụm quân sự “Bắc” của Nga.

Kyiv vẫn chưa phản hồi về những phát ngôn mới nhất, nhưng các quan chức Ukraine đã liên tục lên án chiến lược vùng đệm của Mạc Tư Khoa như một vỏ bọc cho việc bành trướng lãnh thổ. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã mô tả kế hoạch của Nga đối với Sumy và Kharkiv là “điên rồ” và tuyên bố sẽ chống lại chúng.

[Newsweek: Russia orders expansion of buffer zones in Ukraine’s border regions]

6. Bộ Quốc phòng Ukraine báo cáo bố trí thêm hai hệ thống phòng không Patriot.

Ngày 1 tháng Giêng, Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo trên trang web của mình rằng nước này đã điều động thêm hai hệ thống phòng không Patriot để bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Việc điều động này diễn ra sau các thỏa thuận quốc phòng được ký kết với Đức vào ngày 17 tháng 12, trị giá 1,2 tỷ euro (1,4 tỷ đô la), bao gồm hỗ trợ dài hạn và phụ tùng thay thế cho hệ thống Patriot của Ukraine.

Patriot là một trong những hệ thống phòng không tiên tiến nhất thế giới, có khả năng đánh chặn máy bay cũng như hỏa tiễn hành trình, hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn siêu thanh. Ukraine đã nhiều lần kêu gọi các đối tác tăng cường hỗ trợ phòng không khi Nga tiếp tục tấn công vào các thành phố, cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng dân sự bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

Bộ này cho biết: “Hệ thống phòng không Patriot hiện đang bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine, giảm thiểu thiệt hại do các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo của đối phương nhằm vào các cơ sở năng lượng và các địa điểm dân sự”.

Theo bộ này, một khẩu đội Patriot có thể phát hiện đồng thời tới 100 mục tiêu và tấn công cùng lúc tối đa 8 mục tiêu. Hệ thống này có thể đánh chặn các mối đe dọa trên không ở độ cao lên tới 24 km và khoảng cách lên tới 160 km, bao phủ các khu vực rộng lớn.

Các quan chức Ukraine cũng cho biết hệ thống Patriot đã bắn hạ thành công một số vũ khí tiên tiến nhất của Nga, bao gồm hỏa tiễn siêu thanh Kinzhal và Zircon, có thể đạt tốc độ lần lượt là 16.000 km/h và 11.000 km/h.

Kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, Ukraine đã nhiều lần kêu gọi các đối tác đóng cửa không phận, một yêu cầu mà NATO đã từ chối. Thay vào đó, các đồng minh phương Tây tập trung vào việc tăng cường khả năng phòng không của Ukraine bằng cách cung cấp các hệ thống tiên tiến, bao gồm cả Patriot.

Mặc dù Ukraine không hoàn toàn kiểm soát không phận của mình, Nga cũng không thể giành được ưu thế trên không. Vì lo sợ tổn thất, máy bay Nga phần lớn tránh bay qua lãnh thổ Ukraine và thay vào đó phóng hỏa tiễn và bom lượn từ không phận Nga hoặc các khu vực bị tạm chiếm.

Để chống lại các cuộc tấn công tầm xa này, hệ thống phòng không của Ukraine đã được tăng cường đáng kể từ năm 2022 bằng các hệ thống do phương Tây cung cấp.

Ngoài hệ thống Patriot, Ukraine còn nhận được các hệ thống IRIS-T, NASAMS và SAMP/T để đánh chặn hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo, trong khi các hệ thống Gepard và Skynex do Đức sản xuất chủ yếu được sử dụng để chống lại máy bay điều khiển từ xa.

[Kyiv Independent: Ukraine deploys two additional Patriot air defense systems, Defense Ministry reports]

7. Putin khoe khoang về hỏa tiễn Oreshnik giữa lúc đàm phán hòa bình đang diễn ra.

Vladimir Putin dường như đã làm leo thang căng thẳng giữa Nga và Ukraine sau khi ông khoe khoang rằng Mạc Tư Khoa có hỏa tiễn Oreshnik mang đầu đạn hạt nhân bên trong Belarus.

Putin đã đưa ra lời khoe khoang này sau khi Nga cáo buộc Ukraine tấn công dinh thự riêng của ông bằng 91 máy bay điều khiển từ xa vào hôm thứ Ba.

Tuy nhiên, họ vẫn chưa thể cung cấp bằng chứng về vụ tấn công, điều mà nhà lãnh đạo Ukraine Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gọi là hoàn toàn bịa đặt.

Hỏa tiễn tầm trung Oreshnik có khả năng đạt tốc độ lên tới Mach 10 và theo lời Putin, chúng miễn nhiễm với các hỏa tiễn đánh chặn.

Trước đây, Putin từng ám chỉ rằng các loại vũ khí này có thể được điều động chống lại các đồng minh NATO nếu họ trả đũa việc cung cấp vũ khí tầm xa cho Kyiv.

[Newsweek: Putin brags about Oreshnik missiles amid peace talks]

8. Tổng thống Zelenskiy cho biết kế hoạch hòa bình Ukraine đã “hoàn thành 90 phần trăm”.

Trong bài phát biểu chúc mừng năm mới trước toàn quốc tối thứ Tư, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết một thỏa thuận hòa bình tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine đã “hoàn thành 90%”.

“Mười phần trăm vẫn còn đó… Trên thực tế, mười phần trăm đó chứa đựng tất cả mọi thứ,” ông nói trong bài phát biểu dài 20 phút tập trung vào cuộc chiến, vốn đang bước sang năm thứ năm vào năm 2026. “Đó là mười phần trăm sẽ quyết định vận mệnh hòa bình, vận mệnh của Ukraine và Âu Châu, cách người dân sẽ sống.”

Ông giải thích rằng mặc dù lập trường của Ukraine đã được lắng nghe trên trường quốc tế, nhưng vẫn chưa được chấp nhận hoàn toàn. “Liệu những lập luận của chúng tôi đã được lắng nghe? Chúng tôi rất hy vọng là vậy. Liệu họ đã đồng ý với chúng tôi? Chưa hoàn toàn. Vẫn chưa. Đó chính là lý do tại sao, hiện tại, chúng tôi chỉ nói đến mức độ sẵn sàng 90%, chứ không phải 100%, cho một thỏa thuận hòa bình”, ông nói.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng ông chỉ ký một “thỏa thuận mạnh mẽ”, bởi vì một thỏa thuận yếu kém sẽ “chỉ làm gia tăng chiến tranh”. Ông nói: “Ukraine muốn gì? Hòa bình? Vâng. Bằng mọi giá? Không. Chúng tôi muốn chấm dứt chiến tranh – chứ không phải chấm dứt sự tồn tại của Ukraine.”

Tổng thống đã cảm ơn hầu hết các quốc gia Âu Châu vì sự ủng hộ của họ, liệt kê từng quốc gia một, nhưng không nhắc đến Hung Gia Lợi. Đề cập đến lập trường của Budapest về cuộc xâm lược của Nga, ông nói: “Một văn bản kiểu Budapest sẽ không làm hài lòng Ukraine.”

Về Tổng thống Donald Trump, ông nói: “Tổng thống Mỹ luôn nhắc đến người dân chúng tôi và nói về việc người Ukraine đang chiến đấu dũng cảm như thế nào.”

Tổng thống Zelenskiy thừa nhận người dân Ukraine đã “mệt mỏi”, nhưng nói rằng họ “chưa sẵn sàng đầu hàng”. Ông lưu ý rằng cuộc xâm lược của Nga hiện đã kéo dài hơn cả thời kỳ xâm lược Ukraine của Đức Quốc xã trong Thế chiến II.

Ông cũng cảnh báo rằng tuyên bố của Putin về việc Kyiv rút quân khỏi Donbas sẽ chấm dứt chiến tranh là không thể tin được. “Đó là cách mà sự lừa dối nghe như thế nào khi được dịch từ tiếng Nga… Liệu còn ai tin họ nữa không? Thật không may. Bởi vì quá thường xuyên, sự thật vẫn bị né tránh và gọi là ngoại giao, mặc dù trên thực tế đó chỉ là những lời nói dối được ngụy trang.”

Tổng thống Ukraine một lần nữa nhấn mạnh lập trường của mình về việc chấm dứt xung đột: “Hoặc thế giới ngăn chặn cuộc chiến của Nga, hoặc Nga sẽ lôi kéo thế giới vào cuộc chiến của mình.”

Trong khi đó, Nga đã phát động một cuộc tấn công khác vào Ukraine vào khuya thứ Tư, điều động hơn 200 máy bay điều khiển từ xa tấn công, theo lời tổng thống Ukraine. Mặc dù hầu hết các máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ, các cuộc tấn công vẫn nhắm vào các khu vực Volyn, Rivne, Zaporizhzhia, Odesa, Sumy, Kharkiv và Chernihiv.

“Nếu các cuộc tấn công không dừng lại ngay cả trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch, thì việc giao hàng hệ thống phòng không không thể bị trì hoãn. Các đồng minh của chúng ta có đủ trang thiết bị cần thiết, vốn đang rất khan hiếm. Chúng tôi kỳ vọng rằng mọi thứ đã được thỏa thuận với Hoa Kỳ vào cuối tháng 12 để bảo vệ chúng ta sẽ được giao đúng thời hạn”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Theo thông báo của các quan chức hồi đầu tuần, cuộc gặp tiếp theo giữa Tổng thống Zelenskiy và các lãnh đạo quốc tế dự kiến diễn ra vào ngày 6 Tháng Giêng tại Pháp.

[Kyiv Independent: Ukraine peace plan is ’90 percent’ ready, Zelenskyy says]

9. Đặc phái viên Mỹ hội đàm với các cố vấn Âu Châu về tiến trình hòa bình Ukraine.

Đặc phái viên Steve Witkoff cho biết ông đã có cuộc điện đàm với các cố vấn an ninh quốc gia cao cấp từ Anh, Pháp, Đức và Ukraine để thúc đẩy các bước tiếp theo trong tiến trình hòa bình Âu Châu. Cuộc thảo luận có sự tham gia của Jonathan Powell (Anh), Emmanuel Bonne (Pháp), Günter Sautter (Đức) và Rustem Umerov của Ukraine, cùng với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

Ông Witkoff lưu ý rằng các cuộc đàm phán, được tiến hành thay mặt cho sáng kiến hòa bình của Tổng thống Trump, tập trung vào việc tăng cường các bảo đảm an ninh, tạo ra các cơ chế giảm thiểu xung đột hiệu quả và bảo đảm chiến tranh không bùng phát trở lại sau khi đạt được thỏa thuận.

Nhóm cũng thảo luận về một “gói thịnh vượng” cho Ukraine, nhằm hỗ trợ phục hồi và khả năng chống chịu lâu dài. Ông Witkoff cho biết việc phối hợp sẽ tiếp tục sang năm mới khi các nhà đàm phán hoàn thiện khuôn khổ hòa bình và ổn định hậu chiến.

[Newsweek: U.S. envoy holds talks with European advisers on Ukraine peace process]

10. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga phản đối cuộc trưng cầu dân ý vì không thể gọi người dân Ukraine là “bất hợp pháp”.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết hôm 30 tháng 12 trong một cuộc họp báo trực tuyến có sự tham gia của Euromaidan Press rằng Nga không muốn Ukraine tổ chức trưng cầu dân ý về bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào vì quyết định của người dân Ukraine không thể bị phi pháp hóa.

Tuyên bố này vạch trần một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng của Nga: bằng cách ngăn chặn một cuộc trưng cầu dân ý, Mạc Tư Khoa giữ lại quyền lựa chọn sau này bác bỏ bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào là bất hợp pháp. Một cuộc bỏ phiếu của quốc hội—mà Nga có thể chỉ trích là đến từ một cơ quan đã quá nhiệm kỳ—tạo ra cơ hội đó. Một cuộc bỏ phiếu phổ thông thì không.

“Không thể có một dân tộc Ukraine bất hợp pháp,” Tổng thống Zelenskiy nói. “Chỉ có một dân tộc Ukraine duy nhất. Và những quyết định của dân tộc này – những quyết định của người dân Ukraine – là quan trọng nhất.”

Một cuộc trưng cầu dân ý đòi hỏi an ninh. An ninh đòi hỏi một lệnh ngừng bắn. Và Nga, như Tổng thống Zelenskiy giải thích, từ chối cung cấp lệnh ngừng bắn đó.

“Họ không muốn cung cấp cho chúng tôi sự an toàn – một lệnh ngừng bắn cho người dân – cho đến khi một số vấn đề được giải quyết,” ông nói. “Tôi tin rằng chừng nào họ còn tìm ra lý do để trì hoãn. Nghĩa là, họ sẽ liên tục tìm lý do để không có lệnh ngừng bắn.”

Trước đó, Ukraine đã yêu cầu một lệnh ngừng bắn tối thiểu 60 ngày để tổ chức bất kỳ cuộc trưng cầu dân ý nào - một khung thời gian mà Nga đã bác bỏ.

Nếu không có cơ sở hạ tầng an ninh, việc bỏ phiếu là không thể. Và nếu không có cuộc bỏ phiếu, Nga sẽ đạt được điều mình muốn: một thỏa thuận hòa bình mà sau này họ có thể tuyên bố là bất hợp pháp.

Tổng thống Zelenskiy thừa nhận rằng quốc hội có thể phê chuẩn một thỏa thuận hòa bình. Nhưng ông lưu ý đến sự khác biệt về chiến lược.

Ông nói: “Người Nga hiểu rõ rằng nếu một quyết định cụ thể được quốc hội thông qua, họ luôn có thể sau đó tuyên bố và cáo buộc nó là bất hợp pháp, nói rằng quốc hội đã nắm quyền hơn năm năm, v.v.”

Quốc hội Ukraine, Verkhovna Rada, được bầu vào năm 2019. Theo luật thiết quân luật, các cuộc bầu cử đã bị đình chỉ, tạo điều kiện thuận lợi cho Nga thách thức bất kỳ sự phê chuẩn lập pháp nào.

Thông tin này phù hợp với một xu hướng rộng hơn. Nga luôn tìm cách làm suy yếu nền tảng pháp lý và dân chủ của bất kỳ thỏa thuận dàn xếp tiềm năng nào.

Tổng thống Zelenskiy đã vạch ra một khuôn khổ phê chuẩn nhiều tầng: các bảo đảm an ninh được Quốc hội Mỹ và Quốc hội Ukraine thông qua, với toàn bộ kế hoạch hòa bình 20 điểm phải được đưa ra trưng cầu dân ý toàn quốc. Đường lối này được thiết kế để khiến bất kỳ thỏa thuận nào cũng không thể bị thách thức về mặt pháp lý—chính xác là điều mà Mạc Tư Khoa dường như quyết tâm ngăn chặn.

Khung thỏa thuận 20 điểm hiện đã hoàn thành 90%, chỉ còn vấn đề lãnh thổ và quyền kiểm soát Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia chưa được giải quyết. Nhưng ngay cả khi những vấn đề đó được dàn xếp, việc Ukraine phê chuẩn thỏa thuận như thế nào cũng có thể gây tranh cãi không kém.

Lập trường của Nga rất rõ ràng: họ muốn một thỏa thuận hòa bình mà sau này họ có thể từ bỏ. Một cuộc trưng cầu dân ý—có tính ràng buộc, dân chủ và không thể bị phản đối—đã tước đi lựa chọn đó của họ.

[Kyiv Independent: Russia opposes referendum because it can’t call Ukrainian people “illegitimate,” Zelenskyy says]