Tin Thế Giới

 Eo Biển Hormuz: Liên Đoàn Công Nhân Vận Tải Quốc Tế Kêu Gọi Lập “Hành Lang Nhân Đạo”

(Hình AFP – Handout: Tàu chở hàng “Mayuree Naree” của Thái Lan bị tấn công tại eo biển Hormuz ngày 11/3/2026. 20 thành viên thủy thủ đoàn được cứu sống.)

-Liên đoàn Công nhân Vận tải Quốc tế (International Transport Workers' Federation) kêu gọi các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc thiết lập một hành lang nhân đạo trong vòng 30 ngày ở eo biển Hormuz, hiện đang bị phong tỏa do chiến tranh Iran, nhằm di tản các thủy thủ dân sự đang mắc kẹt.

Nhận định tình hình đang trở nên khẩn cấp, Liên đoàn Công nhân Vận tải Quốc tế (ITF), họp tại Rotterdam (Hòa Lan), đã thông qua một kiến nghị yêu cầu thiết lập “hành lang nhân đạo” trong vòng 30 ngày để di tản các thủy thủ bị mắc kẹt tại eo biển chiến lược Hormuz. Tổ chức Công đoàn Quốc tế kêu gọi các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đưa dân thường ra khỏi eo biển Hormuz, mà họ xem là “vùng chiến sự”, bị Teheran phong tỏa kể từ khi chiến tranh bùng nổ.

Trả lời truyền thông Pháp, Liên đoàn Công nhân Vận tải Quốc tế thông báo là kể từ cuối tháng Hai, có tới gần 20.000 thủy thủ dân sự bị mắc kẹt tại tuyến hàng hải chiến lược này của thế giới. Tổ chức ITF cũng cho biết đã ghi nhận khoảng 1.800 yêu cầu hỗ trợ, trong đó một nửa liên quan đến vấn đề không có hợp đồng lao động và chưa được trả lương, 20% liên quan đến hồi hương và 10% liên quan đến tình trạng thiếu thực phẩm và nước uống trên tàu. Tính mạng của nhiều thủy thủ đang bị đe dọa.

Trên thực tế, Tổ chức Hàng hải Quốc tế - International Maritime Organization (IMO), được trang mạng báo 20 Minutes dẫn lại ngày 15/5, đã ghi nhận gần 30 biến cố hàng hải, khiến khoảng 10 thủy thủ dân sự thiệt mạng.

 

Do Thái và Lebanon Triển Hạn Ngừng Bắn Thêm 45 Ngày Dưới Sự Bảo Trợ của Mỹ

(Hình AFP/Kawnat Haju: Một cuộc không kích của Do Thái nhắm vào khu vực Ras Al-Ain, miền Nam Lebanon, ngày 12/5/2026.)

-Tại Hoa Thịnh Ðốn hôm 15/5/2026, Do Thái và Lebanon đạt thỏa thuận triển hạn thêm 45 ngày Lệnh Ngừng bắn, trước khi ngừng bắn hết hiệu lực vào ngày 17/5. Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo hai bên sẽ có vòng đàm phán mới vào ngày 2 và 3/6.

Phái đoàn Lebanon hoan nghênh việc thỏa thuận này mở ra triển vọng “hướng đến sự ổn định lâu dài”, nhưng nhấn mạnh tiến trình phải được diễn ra “theo từng giai đoạn và có thể được kiểm chứng”, dưới sự bảo trợ của Mỹ. Thông tín viên Vincent Souriau của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình từ Hoa Thịnh Ðốn:

“Ngành ngoại giao Mỹ đặt ra ba mục tiêu: Một nền hòa bình lâu dài, Do Thái và Lebanon công nhận lẫn nhau về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, và an ninh thực sự cho vùng biên giới giữa hai nước. Để đạt được điều này, bên cạnh các thảo luận chính trị, Hoa Kỳ thông báo thiết lập một tiến trình quân sự, tức các đối thoại giữa quân đội Lebanon và Do Thái. Nội dung cụ thể của tiến trình này vẫn chưa được biết rõ, nhưng tiến trình sẽ được Ngũ Giác Đài giám sát, và dự kiến bắt đầu trong hai tuần nữa, vào ngày 29/5.

Phái đoàn Lebanon ra tuyên bố hoan nghênh các kết quả đạt được ngày 15/5, nhưng nhấn mạnh đến một điểm trọng tâm: Việc thông qua một cơ chế giám sát tiến trình hòa bình, được Hoa Kỳ ủng hộ, để bảo đảm việc thực thi tất cả các cam kết được đưa ra tại Hoa Thịnh Ðốn.

Về phía Do Thái, Ðại sứ Do Thái tại Hoa Kỳ nói về các cuộc thảo luận “thẳng thắn và mang tính xây dựng”, và “cho dù sẽ có những thăng trầm, nhưng cơ hội thành công của chúng ta là rất lớn”.”

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn từ ngày 17/04, tổng cộng hơn 400 người thiệt mạng tại Lebanon, do các oanh kích của Do Thái, theo thống kê của thông tấn xã AFP dựa trên số liệu chính thức. Do Thái khẳng định chỉ tấn công vào lực lượng Herzbollah ở Lebanon, trong lúc lực lượng này tiếp tục oanh kích nhiều vị trí của Do Thái.

Ngay trong lúc diễn ra đàm phán tại Hoa Thịnh Ðốn hôm 15/5, quân đội Do Thái đã yêu cầu dân chúng di tản khỏi 10 khu vực ở miền Nam Lebanon, và tuyên bố sẽ “tấn công vào cơ sở hạ tầng của Hezbollah ở vùng Tyre”. Theo Bộ Y tế Lebanon, các cuộc oanh kích của Do Thái tại khu vực này đã làm bị thương 37 người, bao gồm 6 nhân viên y tế, 4 trẻ em và 9 phụ nữ.

 

Truyền Hình Iran: Các Nước Âu Châu Đang Thảo Luận Với Teheran Để Được Đi Qua Eo Biển Hormuz

(Hình AP - Amirhosein Khorgooi: Eo biển Hormuz bị phong tỏa: Một tàu chở hàng neo đậu ngoài khơi thành phố cảng Bandar Abbas của Iran, ngày 2/5/2026.)

-Hôm 16/5/2026, Truyền hình Chính phủ Iran khẳng định các nước Âu Châu đang tiến hành thảo luận với Teheran để tàu thuyền đi qua eo biển chiến lược Hormuz, bị phong tỏa kể từ khi chiến tranh Trung Đông nổ ra. Tuy nhiên, hiện chưa có xác nhận từ phía Âu Châu.

Theo thông tấn xã AFP, Truyền hình Chính phủ Iran loan báo: “Sau khi các tàu từ những nước Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản và Pakistan, đã đi qua, hôm nay chúng tôi nhận được thông tin các nước Âu Châu đã bắt đầu thương lượng với Hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng” để có thể sử dụng tuyến hàng hải chiến lược Hormuz. Tuy nhiên, Truyền hình Chính phủ Iran không nêu rõ nước nào.

Trong khi đó, sáng 16/5, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, ông Ebrahim Azizi cho biết Teheran đã “thiết lập một cơ chế quản lý giao thông chuyên nghiệp” tại eo biển Hormuz và cơ chế này chuẩn bị được khai triển. Theo cơ chế mới, “chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi” và “các khoản phí cần thiết sẽ được thu đối với các dịch vụ đặc biệt”.

Tuy nhiên, ông Ebrahim Azizi cũng nhấn mạnh rằng “tuyến đường sẽ vẫn bị đóng đối với các nhà vận hành của dự án gọi là ‘tự do’”, ý nói đến chiến dịch quân sự tạm thời của Hoa Kỳ nhằm dẫn đường cho các tàu thương mại bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz.

Liên quan đến Trung Quốc, hãng tin Iran Tasnim, trích các nguồn thạo tin, cho biết Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, nhà đàm phán chính trong các cuộc thương lượng với Hoa Kỳ, mới đây đã được giao phụ trách quan hệ với Trung Quốc, nước nhập cảng nhiều dầu nhất của Iran. Sáng 14/5, Iran cũng thông báo Hải quân đã cho phép hơn 30 tàu của Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz.

 

Zelensky: Ukraine Sẽ Tiếp Tục Oanh Tạc Các Cơ Sở Dầu Lửa và Quân Sự của Nga

(Hình AP / Evgeniy Maloletka: Một khu chung cư bị hư hại nặng nề sau cuộc không kích của Nga ở Kiev, thủ đô của Ukraine, hôm 15/5/2026.)

-Sau vụ oanh tạc bằng phi đạn của Nga nhắm vào một tòa nhà ở thủ đô Kiev khiến 24 người chết và khoảng 50 người bị thương, Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky hôm 15/5/2026 tuyên bố Kiev sẽ đáp trả nhắm vào các cơ sở dầu lửa và quân sự của Nga.

Trên chuyên cơ Air Force One trở về từ Trung Quốc, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhận định cuộc tấn công của Nga hôm 14/5 là một đòn giáng mạnh vào các nỗ lực hòa bình mà ông đã thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Thông tấn xã Reuters cho hay hôm 15/5, Tổng thống Ukraine, ông  Volodymyr Zelensky cho biết các hành động đáp trả đã được tiến hành. Ông nhắc đến một cuộc tấn công đêm 14 sang ngày 15/5 vào một nhà máy lọc dầu ở thành phố Ryazan, miền Trung nước Nga. Về phía Nga, chính quyền cho biết 4 người, trong đó có một trẻ em, đã thiệt mạng hôm 15/5 trong một cuộc tấn công của Ukraine vào thành phố Ryazan.

Cũng vào hôm 15/5, sau cuộc họp với các sĩ quan quân đội và tình báo, Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky khẳng định trên mạng Telegram rằng Nga đang tìm cách lôi kéo Belarus tham gia sâu hơn vào cuộc chiến chống Ukraine, cũng như đang cân nhắc các kế hoạch tấn công miền Bắc Ukraine hoặc một nước thành viên NATO từ lãnh thổ Belarus. Hiện giờ, cả Mạc Tư Khoa và Minsk đều chưa bình luận về thông tin này.

Belarus có chung biên giới với Ukraine ở phía Nam, và với các nước thành viên Liên minh Phòng thủ Bắc Ðại Tây Dương (NATO), Ba Lan, Lithuania và Latvia, ở phía Tây và phía Bắc.

 

Nga Hứng Chịu Một Trong Những Vụ Oanh Tạc Lớn Nhất của Ukraine, Mạc Tư Khoa Bị Ảnh Hưởng Nhiều Nhất

(Hình REUTERS - Moscow Regional Governor Andrei: Một ngôi nhà bốc cháy sau cuộc tấn công bằng drone của Ukraine tại làng Subbotino, huyện Naro-Fominsk, vùng thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga, ngày 17/5/2026.)

-Hôm 17/5/2026, Nga cho biết đêm 16/5 đã hứng chịu một trong những cuộc oanh tạc ồ ạt nhất của Ukraine, với hơn 500 drone. Thủ đô Mạc Tư Khoa và vùng lân cận đặc biệt bị ảnh hưởng: Ít nhất 3 người thiệt mạng.

Trên mạng xã hội, Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky khẳng định vụ oanh tạc lần này của các lực lượng Ukraine là “hoàn toàn chính đáng”, và đây là phản ứng đáp trả việc Nga kéo dài chiến tranh và các cuộc tấn công nhằm vào các thành phố và cộng đồng cư dân Ukraine.

Hôm 17/5, Bộ Quốc phòng Nga thông báo hệ thống phòng không đã bắn hạ 556 drone của Ukraine từ 10 giờ tối 16/5 đến 7 giờ sáng 17/5, theo giờ địa phương (7 giờ tối hôm 16/6 đến 4 giờ sáng GMT hôm 17/5), nhiều hơn đáng kể so với mức thông thường.

Trên ứng dụng nhắn tin Max của Nga, Bộ Quốc phòng cũng nói thêm là các vụ oanh tạc bằng drone của Ukraine nhắm vào 14 vùng của Nga, bán đảo Crimea bị Nga sáp nhập, cũng như ở Hắc Hải và biển Azov. Ngoài 3 người thiệt mạng ở vùng thủ đô Mạc Tư Khoa, vùng Belgorod cũng ghi nhận một người chết.

Ngay tại thủ đô Mạc Tư Khoa, hơn 80 drone bị đánh chặn, nhưng một cuộc oanh kích khiến 3 tòa nhà dân cư bị hư hại, 12 người bị thương, chủ yếu nạn nhân là công nhân tại công trường gần một nhà máy lọc dầu. Tuy nhiên, theo Thị trưởng Sergei Sobianine, hoạt động sản xuất của nhà máy lọc dầu không bị gián đoạn. Mặc dù vùng thủ đô Nga thường xuyên là mục tiêu của các cuộc tấn công bằng drone, nhưng Mạc Tư Khoa, nằm cách biên giới Ukraine hơn 400 cây số, ít khi bị nhắm đến hơn.

Hôm 15/5, một ngày sau khi Nga phóng phi đạn vào một tòa nhà ở thủ đô Ukraine khiến 24 người thiệt mạng và 50 người bị thương, Tổng thống Zelensky đã cảnh báo là Ukraine “hoàn toàn có cơ sở để đáp trả bằng cách nhắm vào ngành công nghiệp dầu mỏ Nga, nền sản xuất quân sự của nước này và những người trực tiếp chịu trách nhiệm cho các tội ác chiến tranh chống lại Ukraine và người dân nước này”.

 

Nga và Ukraine Trao Đổi Tù Nhân

-Hôm 15/5/2026 là đợt trao đổi lần thứ 74 giữa Nga và Ukraine tính từ năm 2022, trong khuôn khổ một thỏa thuận trao đổi tù nhân đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo cuối tuần trước.

Theo Kiev, hiện vẫn còn hơn 7.000 người Ukraine đang bị giam giữ tại Nga. Từ Lviv, thông tín viên Emmanuelle Chaze của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) cho biết thêm:

“Ngay khi vừa đặt chân trở về Ukraine, 205 binh sĩ, được trả tự do trong khuôn khổ cuộc trao đổi tù nhân “1.000 đổi lấy 1.000”, đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc. Ở độ tuổi từ 21 đến 62, một số người đã trải qua hơn 4 năm bị giam cầm tại Nga. Trong số đó, có một chiến binh bảo vệ Mariupol. Lời tâm sự, chia sẻ của binh sĩ này đã được chính quyền công bố: “1.494 ngày bị giam cầm, và ngày mai là sinh nhật tôi, nên tôi thực sự rất vui, tôi đã tự tặng cho mình một món quà sinh nhật!”

Một binh sĩ khác cho biết anh càng quyết tâm hơn bao giờ hết trong việc bảo vệ Ukraine: “Điều gì không thể giết chết chúng tôi sẽ càng khiến chúng tôi mạnh mẽ hơn. Tất cả chúng tôi đều mong chiến tranh kết thúc. Đó là mục tiêu của chúng tôi, vì Tổ quốc, vì một tương lai yên bình, vì hạnh phúc của con em chúng ta, vì tự do của chúng ta. Người Ukraine phải được sống tự do. Vinh quang đời đời cho các anh hùng! Vinh quang cho Ukraine!”

Mọi người đồng thanh đáp lại: “Vinh quang cho các anh hùng!”

Trong các video lan truyền trên mạng, tất cả họ đều mang vẻ mặt nhẹ nhõm, nhưng cũng đầy mệt mỏi sau nhiều năm bị giam cầm. Một số người khẩn thiết cầu xin mọi người đừng quên những ai vẫn còn đang bị Nga giam giữ.

Hàng trăm gia đình đang hy vọng cuộc trao đổi quy mô lớn này, với tổng cộng 1.000 tù nhân Ukraine được trả tự do, sẽ tiếp tục trong những ngày tới”.

 

Hoa Kỳ Hủy Bỏ Kế Hoạch Khai Triển 4.000 Binh Sĩ Đến Ba Lan

(Hình AP Photo/Manuel Balce Ceneta: Tướng Christopher LaNeve, quyền Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ trong một phiên điều trần tại Hạ viện ở thủ đô Hoa Thịnh Ðốn, ngày 15/5/2026.)

-Theo xác nhận của tướng Christopher LaNeve, quyền Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, hôm 15/5/2026, Hoa Kỳ đã hủy bỏ kế hoạch khai triển 4.000 binh sĩ đến Ba Lan, trong bối cảnh Hoa Thịnh Ðốn đang tổ chức lại lực lượng ở Âu Châu sau khi tuyên bố rút hàng ngàn binh sĩ khỏi nước Đức.

Từ thủ đô Warsaw của Ba Lan, thông tín viên Adrien Sarlat của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tường trình:

“Tuyên bố của Tướng Christopher LaNeve hủy bỏ việc khai triển 4.000 binh sĩ Hoa Kỳ giáng một đòn mạnh vào Ba Lan. Giáp biên giới với Ukraine, Belarus và vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga, Ba Lan từ lâu vẫn dựa rất nhiều vào mối quan hệ mật thiết với Hoa Kỳ để bảo đảm khả năng phòng thủ. Nhưng đối với Bộ trưởng đặc trách Chính sách Khu vực, Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Ba Lan nay phải đối mặt với một thực tế mới.

Bà nói: “Sự hiện diện của binh lính Mỹ ở Ba Lan là vì lợi ích của chúng ta với tư cách là đồng minh của Hoa Kỳ. Nhưng các quyết định được đưa ra bên kia Đại Tây Dương là như vậy, và chúng ta phải có đầu óc thực tế về cách mà Tổng thống Trump hành động.”

Về phần mình, Thủ tướng Donald Tusk cố trấn an dư luận. Ông tuyên bố: “Tôi đã được xác nhận rằng những quyết định đó chỉ mang tính chất hậu cần và sẽ không ảnh hưởng đến khả năng răn đe của Ba Lan, hoặc đến an ninh của mối quan hệ Mỹ-Ba Lan. Quan điểm của chính phủ là 5.000 binh sĩ Hoa Kỳ rút khỏi Đức vào đầu tháng 5 sẽ được điều chuyển đến Ba Lan, do đó việc khai triển thêm 4.000 binh sĩ sẽ trở nên không cần thiết”.

 Đối với Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Marcin Kosiniak-Kamysz, việc tổ chức lại do Ngũ Giác Đài thực hiện có thể ảnh hưởng đến loại lực lượng sẽ được khai triển hoặc đến sự phân bố địa lý của lực lượng này ở Âu Châu, tuy nhiên, những thay đổi này không có nghĩa là Hoa Kỳ giảm quân số tại Ba Lan.

Về phần mình, Ngũ Giác Đài từ chối bình luận hoặc giải thích về quyết định của họ.”

 

Bộ Y Tế Pháp: Không Có Biến Thể Hantavirus Mới Trong Hành Khách Pháp của Tàu MV Hondius

(Hình REUTERS - Borja Suarez: Tàu MV Hondius, nơi phát giác các ca lây nhiễm Hantavirus đầu tiên, ngày 11/5/2026.)

-Hôm 15/5/2026, Bộ trưởng Y tế Pháp thông báo chủng Hantavirus được phát giác ở hành khách người Pháp, có kết quả xét nghiệm dương tính, “không chứa bất kỳ yếu tố nào cho thấy sự xuất hiện của một biến thể có khả năng lây truyền cao hơn hoặc nguy hiểm hơn”.

Trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Y Tế Stéphanie Rist cho biết: “Viện Pasteur đã hoàn thành việc giải trình tự gen toàn bộ” chủng virus Andes được phát giác ở một hành khách người Pháp trên tàu du lịch MV Hondius, hiện đang trong tình trạng nguy kịch. Cơ quan y tế đã chờ đợi kết quả giải trình tự gene này để xác định xem đó có phải là một biến thể mới, có khả năng nguy hiểm hơn, của loại virus này hay không. Điều này cho thấy virus lây lan trên tàu MV Hondius về cơ bản không khác những virus đã được các nhà khoa học biết rõ. Do đó, ở giai đoạn này, không có lý do để tin rằng nó dễ lây lan hơn hoặc gây chết người hơn.

Hantavirus là loại virus lây truyền sang người qua các loài gặm nhấm và chủ yếu được tìm thấy ở Mỹ Châu Latinh. Sự bùng phát của Hantavirus bắt đầu vào tháng Tư trên tàu du lịch MV Hondius. Khoảng 10 ca nhiễm đã được xác định, bao gồm 3 ca chết chắc chắn hoặc có thể liên quan đến virus.

Tại Pháp, khoảng 20 ca tiếp xúc gần hiện đang được theo dõi trong bệnh viện. Cho đến nay, chưa ai có biểu hiện triệu chứng nào. Các nhà nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng khả năng đột biến của Hantavirus là không cao, vì virus này ổn định hơn nhiều so với virus Covid-19 hoặc cúm.