Labels
Posted by

(KHẨN 2153) KIẾN NGHỊ QUỐC TẾ VỀ NGHỊ ĐỊNH 109/2026/NĐ-CP

 


(KHẨN 2153) KIẾN NGHỊ QUỐC TẾ VỀ NGHỊ ĐỊNH 109/2026/NĐ-CP 

- Yêu cầu bãi bỏ hoặc sửa đổi toàn diện do vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc pháp quyền, quyền bào chữa và tính độc lập của luật sư ( (Tiếng Anh, Pháp, Na Uy, Việt)


Kính gửi:
Liên Hợp Quốc; Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc; Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR); Nghị viện Châu Âu; Hội đồng Châu Âu; Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc; NATO; ASEAN; Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC); Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ); Tổ chức Ân xá Quốc tế; Human Rights Watch; Lawyers for Lawyers; Trung tâm Hòa bình Nobel; Tòa Thánh Vatican; cùng các tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội dân sự và cộng đồng quốc tế quan tâm đến nhân quyền và pháp quyền.

Kính thưa Quý vị,

Chúng tôi trân trọng gửi đến Quý vị bản kiến nghị liên quan đến Nghị định 109/2026/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, dự kiến có hiệu lực từ ngày 18/05/2026. Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế như Lawyers for Lawyers và Human Rights Watch, văn bản này đặt ra những quan ngại nghiêm trọng đối với tính độc lập của nghề luật sư, quyền được xét xử công bằng và quyền tự do ngôn luận.

Nghị định này thiết lập một cơ chế xử phạt hành chính rộng, trao quyền đáng kể cho chính quyền cấp xã và lực lượng công an địa phương trong việc đình chỉ hoặc tước quyền hành nghề luật sư, đồng thời áp dụng các chế tài dựa trên những quy định mơ hồ và khó xác định.

1. Hành chính hóa nghề luật sư và xâm phạm nguyên tắc độc lập tư pháp

Nghị định 109 trao quyền trực tiếp cho cơ quan hành chính cấp xã và lực lượng công an trong việc xử lý kỷ luật nghề nghiệp đối với luật sư.

Trong một nhà nước pháp quyền hiện đại, luật sư là chủ thể độc lập của hệ thống tư pháp, không phải đối tượng chịu sự kiểm soát hành chính. Việc trao quyền tước hoặc đình chỉ hành nghề cho cơ quan hành pháp địa phương làm suy yếu nghiêm trọng nguyên tắc phân quyền và tính độc lập nghề nghiệp.

Theo Nguyên tắc cơ bản của Liên Hợp Quốc về vai trò của luật sư (1990), mọi biện pháp kỷ luật luật sư phải do cơ quan độc lập thực hiện, theo quy trình minh bạch và có cơ chế kháng cáo hiệu quả. Nghị định 109 đi ngược lại nguyên tắc này khi mở rộng quyền xử phạt sang cơ quan hành chính địa phương.

2. Nguy cơ lạm dụng do quy định mơ hồ

Nghị định sử dụng nhiều khái niệm không rõ ràng, bao gồm:

  • “xúc phạm danh dự cơ quan tiến hành tố tụng”
  • “ảnh hưởng đến uy tín nghề luật sư”
  • “gây khó khăn cho hoạt động cơ quan nhà nước”
  • “xúi giục khiếu nại trái pháp luật”

Những quy định này thiếu tiêu chí pháp lý cụ thể, tạo ra nguy cơ diễn giải tùy tiện và áp dụng chọn lọc.

Trong thực tiễn nghề nghiệp, luật sư có nghĩa vụ:

  • phản biện cáo buộc của cơ quan tố tụng,
  • chỉ ra sai phạm trong quá trình điều tra,
  • bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ trước nhà nước.

Nếu các hành vi này có thể bị coi là “xúc phạm” hoặc “cản trở”, thì nguyên tắc tranh tụng công bằng sẽ bị triệt tiêu trên thực tế.

3. Hiệu ứng “chilling effect” đối với nghề luật sư

Theo phân tích của Lawyers for Lawyers, các quy định nêu trên tạo ra hiệu ứng sợ hãi trong nghề nghiệp, khiến luật sư có xu hướng tự hạn chế phát biểu và tránh các vụ việc nhạy cảm liên quan đến:

  • nhân quyền,
  • đất đai,
  • môi trường,
  • chống tham nhũng,
  • và chỉ trích cơ quan công quyền.

Điều này làm suy yếu vai trò thiết yếu của luật sư như một cơ chế bảo vệ công dân trước quyền lực nhà nước.

4. Xung đột lợi ích trong cơ chế xử lý kỷ luật

Nghị định trao quyền xử lý kỷ luật cho chính các cơ quan hành pháp và công an địa phương — những cơ quan đồng thời có thể là đối tượng bị luật sư tranh tụng.

Theo Human Rights Watch, điều này tạo ra xung đột lợi ích trực tiếp khi:

  • cơ quan bị luật sư phản biện trong tố tụng,
  • lại chính là cơ quan có quyền tước giấy phép hành nghề của luật sư.

Điều này vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc khách quan, vô tư trong quản lý nghề nghiệp pháp lý.

5. Xâm phạm nguyên tắc bảo mật luật sư – khách hàng

Nghị định cho phép tịch thu tài liệu và chứng cứ liên quan đến “vi phạm hành chính”, dẫn đến nguy cơ:

  • kiểm tra hồ sơ văn phòng luật,
  • giám sát chiến lược bào chữa,
  • xâm phạm trao đổi mật giữa luật sư và thân chủ.

Ngoài ra, việc xử phạt luật sư vì “xúi giục khiếu nại” hoặc “tham gia phản đối” có thể dẫn đến việc quy trách nhiệm cho luật sư đối với hành vi chính trị hoặc xã hội của thân chủ, trái với nguyên tắc quốc tế về không đồng nhất luật sư với khách hàng.

6. Suy giảm tính độc lập của tổ chức nghề nghiệp luật sư

Nghị định mở rộng cơ chế giám sát và báo cáo đối với hoạt động của các đoàn luật sư, làm suy yếu cơ chế tự quản nghề nghiệp.

Theo chuẩn mực quốc tế, tổ chức nghề luật sư phải:

  • độc lập với cơ quan hành pháp,
  • có quyền tự quản kỷ luật,
  • và bảo vệ thành viên khỏi sự can thiệp bên ngoài.

Việc hành chính hóa các tổ chức nghề nghiệp làm suy giảm đáng kể tính độc lập thể chế của nghề luật sư.

7. Bối cảnh rộng hơn: xu hướng kiểm soát nghề luật sư

Nghị định 109 không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nằm trong xu hướng:

  • gia tăng kiểm soát hành chính đối với luật sư (ví dụ Nghị định 121/2025),
  • đề xuất hình sự hóa nghĩa vụ báo cáo thân chủ,
  • và mở rộng mô hình “luật sư công” gắn với cơ quan nhà nước.

Những xu hướng này nếu tiếp tục sẽ làm thay đổi căn bản bản chất độc lập của nghề luật sư.

8. Nhận định tổng quát

Từ góc độ pháp quyền hiện đại, có thể khẳng định:

  • Luật sư không thể chịu sự kiểm soát hành chính trực tiếp từ chính quyền địa phương.
  • Quyền bào chữa chỉ có ý nghĩa khi luật sư được hành nghề độc lập và không bị đe dọa.
  • Không thể tồn tại một nền tư pháp công bằng nếu thiếu luật sư độc lập.

Do đó, các quy định trao quyền tước giấy phép hành nghề cho cơ quan hành chính cấp xã và các điều khoản mơ hồ có nguy cơ:

  • làm suy yếu nguyên tắc pháp quyền,
  • tạo điều kiện cho lạm quyền hành chính,
  • và làm giảm niềm tin xã hội vào hệ thống tư pháp.

9. Kiến nghị

Trên cơ sở các phân tích trên, chúng tôi trân trọng kiến nghị:

  • Bãi bỏ hoặc sửa đổi toàn diện các quy định trao quyền xử phạt luật sư cho cơ quan hành chính cấp xã;
  • Chỉ giao thẩm quyền kỷ luật luật sư cho cơ quan tư pháp độc lập hoặc tổ chức nghề nghiệp tự quản;
  • Làm rõ và thu hẹp các khái niệm pháp lý mơ hồ để tránh lạm dụng;
  • Bảo đảm phù hợp với Nguyên tắc cơ bản của Liên Hợp Quốc về vai trò của luật sư (1990) và các chuẩn mực nhân quyền quốc tế.

10. Kết luận và lời kêu gọi

Trên cơ sở các lý do nêu trên, chúng tôi trân trọng kêu gọi Quý vị lên tiếng quan ngại và thúc đẩy Chính phủ Việt Nam hủy bỏ hoặc sửa đổi căn bản Nghị định 109/2026/NĐ-CP, nhằm bảo đảm một hệ thống tư pháp độc lập, công bằng và phù hợp với các tiêu chuẩn pháp quyền quốc tế.

Một nền công lý chỉ có thể tồn tại khi luật sư được hành nghề tự do, không bị đe dọa hoặc kiểm soát hành chính.

Ngày 17 tháng 5 năm 2026
Nhóm Bảo vệ Tự do, Dân chủ, Tự do Tôn giáo, Nhân quyền, Hòa bình, An ninh và Trật tự Quốc tế

Danh sách ký tên:
Bs Lê Thị Lễ – lethile10@gmail.com
Gs Nguyễn Thị Hiền – nguyenthihien2018@gmail.com
Gs Phan Thị Độ – phanthido09@gmail.com
Bs Tạ Nguyễn – drnguyenta@gmail.com
Ks Bảo Quốc – bquoc8941@gmail.com

Văn phòng liên lạc hội đoàn
Ký tên: NGUYỄN SƠN HÀ – n.sonha0906@gmail.com

Đại diện các cá nhân / tổ chức khác:

• Tổ chức / Nhóm / Công dân: …………………
• Quốc gia / Cộng đồng: …………………
• Email: …………………
• Các chữ ký khác: …………………

Ghi chú:

• Mọi tổ chức hoặc cá nhân đều có thể đồng ký tên và chuyển tài liệu này đến các cơ quan hữu trách thông qua các phương thức hợp pháp và ôn hòa.

• Khuyến nghị phổ biến rộng rãi tài liệu này trên các phương tiện truyền thông quốc gia, quốc tế và các nền tảng công dân toàn cầu như Change.org, Avaaz cùng các diễn đàn nhân quyền quốc tế khác.

 

Lawyers for Lawyers: Những quan ngại liên quan đến Nghị định 109/26 đe dọa tính độc lập của luật sư tại Việt Nam

Nghị định số 109/2026, được Chính phủ Việt Nam thông qua ngày 1 tháng 4 năm 2026 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 18 tháng 5 năm 2026, thiết lập một khuôn khổ rộng lớn về các biện pháp xử phạt hành chính áp dụng đối với luật sư, các công ty luật và các tổ chức nghề nghiệp pháp lý. Nghị định này đặt ra những quan ngại về mức độ phù hợp của nó với các tiêu chuẩn quốc tế về tính độc lập của nghề luật sư, quyền tự do ngôn luận và quyền được xét xử công bằng.

Nghị định 109/26 thiết lập một hệ thống rộng rãi các biện pháp xử phạt hành chính áp dụng đối với luật sư, công ty luật và các tổ chức nghề nghiệp. Các biện pháp xử phạt bao gồm phạt tiền, đình chỉ hành nghề hoặc hoạt động của công ty luật, thu hồi chứng chỉ hành nghề và giấy phép, cũng như tịch thu chứng cứ và tài liệu bị cho là liên quan đến các vi phạm hành chính.

Đặc biệt đáng lo ngại là các quy định trao quyền cho chính quyền hành pháp địa phương và lực lượng công an được trực tiếp xử phạt luật sư, bao gồm cả việc đình chỉ có thời hạn chứng chỉ hành nghề. Hơn nữa, Nghị định này dựa trên các hành vi vi phạm được mô tả rộng và mơ hồ liên quan đến hành vi nghề nghiệp của luật sư, bao gồm các hành vi như “xúc phạm danh dự” của cơ quan nhà nước, “làm ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín” của nghề luật sư hoặc “xúi giục” khiếu nại trái pháp luật.

Đe dọa, can thiệp không đúng và hạn chế quyền tự do ngôn luận

Việc thiếu tính chính xác trong các quy định này tạo ra nguy cơ đáng kể về việc diễn giải tùy tiện và áp dụng chọn lọc, đặc biệt đối với các luật sư tham gia các vụ việc nhạy cảm về chính trị liên quan đến nhân quyền, tranh chấp đất đai, vấn đề môi trường, chống tham nhũng hoặc chỉ trích cơ quan công quyền. Tổ chức Lawyers for Lawyers lo ngại rằng Nghị định này tạo ra nguy cơ nghiêm trọng về đe dọa, áp dụng tùy tiện và can thiệp không đúng vào hoạt động nghề nghiệp của luật sư. Theo Nghị định, các hành vi thuộc phạm vi thực hiện bình thường của hoạt động đại diện pháp lý — bao gồm phát biểu tại tòa, bình luận pháp lý công khai hoặc hỗ trợ khách hàng khiếu nại cơ quan nhà nước — có thể bị tái định danh thành vi phạm hành chính.

Điều này tạo ra hiệu ứng “lạnh” đáng kể đối với nghề luật sư và có nguy cơ thúc đẩy sự tự kiểm duyệt, đặc biệt đối với các luật sư đại diện cho khách hàng nhạy cảm về chính trị hoặc tham gia các vụ việc liên quan đến nhân quyền. Mối quan ngại này đặc biệt nghiêm trọng trong các tranh chấp liên quan đến chính quyền địa phương. Khi trao cho chính quyền hành pháp địa phương và lực lượng công an quyền đình chỉ giấy phép hành nghề, Nghị định đặt luật sư dưới sự giám sát của chính những cơ quan mà họ có thể phải thách thức tại tòa án, tạo ra xung đột lợi ích nội tại và làm suy yếu tính độc lập nghề nghiệp.

Do đó, các quy định này dường như không phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế bảo đảm rằng luật sư phải có khả năng thực hiện nhiệm vụ nghề nghiệp của mình mà không bị đe dọa, quấy rối hoặc can thiệp không đúng, bao gồm các Nguyên tắc Cơ bản của Liên Hợp Quốc về Vai trò của Luật sư.

Bảo mật luật sư–khách hàng và nguyên tắc không đồng nhất hóa

Nghị định này cũng có nguy cơ làm suy yếu các bảo đảm cơ bản bảo vệ mối quan hệ luật sư–khách hàng, bao gồm tính bảo mật giữa luật sư và khách hàng, cũng như nguyên tắc rằng luật sư không được đồng nhất với thân chủ hoặc các vụ việc của họ.

Đặc biệt đáng lo ngại là các quy định cho phép tịch thu chứng cứ và phương tiện bị cho là được sử dụng trong việc thực hiện vi phạm hành chính. Trên thực tế, các biện pháp như vậy có thể trở thành cái cớ để cơ quan chức năng kiểm tra hồ sơ của công ty luật, can thiệp vào chiến lược bào chữa hoặc giám sát các trao đổi bí mật giữa luật sư và khách hàng. Nghị định cũng gây lo ngại khi xử phạt luật sư bị cho là “xúi giục” khách hàng nộp đơn khiếu nại, tham gia biểu tình hoặc phản đối hành động của nhà nước. Những quy định này có nguy cơ khiến luật sư phải chịu trách nhiệm về hành vi, quan điểm hoặc lập trường chính trị của người mà họ đại diện.

Sự xói mòn tính độc lập và tự chủ nghề nghiệp

Một mối quan ngại lớn khác là việc chuyển giao thẩm quyền kỷ luật từ các tổ chức nghề nghiệp pháp lý sang chính quyền hành pháp cấp xã và lực lượng công an. Khi trao quyền xử phạt rộng rãi cho các cơ quan địa phương, việc giám sát nghề luật sư ngày càng bị đặt dưới sự kiểm soát của nhánh hành pháp.

Nghị định cũng đưa ra các nghĩa vụ báo cáo và giám sát rộng rãi liên quan đến quản trị, hoạt động và đào tạo của các đoàn luật sư. Sự gia tăng kiểm soát hành chính này có nguy cơ làm suy yếu tính độc lập thể chế của các đoàn luật sư và hạn chế khả năng của họ trong việc hoạt động như các tổ chức nghề nghiệp tự chủ, có khả năng tự điều chỉnh và bảo vệ nghề luật sư một cách độc lập.

Những diễn biến này khó có thể dung hòa với các tiêu chuẩn quốc tế thừa nhận tầm quan trọng của cơ chế tự quản nghề nghiệp và vai trò của các đoàn luật sư độc lập trong việc bảo vệ tính liêm chính nghề nghiệp và bảo vệ luật sư khỏi sự can thiệp không đúng.

Bối cảnh: tình trạng quấy rối có hệ thống đối với luật sư tại Việt Nam

Nghị định này cần được hiểu trong bối cảnh rộng hơn của các hạn chế kéo dài đối với tính độc lập của luật sư và hoạt động tư pháp tại Việt Nam. Trong nhiều năm, các luật sư đại diện cho người chỉ trích chính phủ, nhà báo, nhà hoạt động nhân quyền, các nhóm tôn giáo thiểu số, nhà hoạt động quyền đất đai và các thân chủ nhạy cảm chính trị khác đã bị quấy rối, đe dọa, giám sát, xử phạt kỷ luật, bắt giữ tùy tiện và truy tố hình sự. Điều này tạo ra hiệu ứng răn đe mạnh, khiến chỉ có một số ít luật sư tại Việt Nam sẵn sàng đảm nhận các vụ việc như vậy.

Các diễn biến lập pháp và chính sách khác cũng cho thấy xu hướng gia tăng tập trung hóa quyền kiểm soát nghề luật sư vào cơ quan hành pháp. Trong đó bao gồm Nghị định 121/2025 chuyển thẩm quyền cấp phép hành nghề luật sư về cho chính quyền cấp tỉnh; các đề xuất hình sự hóa việc luật sư không báo cáo khách hàng bị nghi ngờ đang chuẩn bị phạm tội; và việc triển khai thí điểm hệ thống “luật sư công”, theo đó công an, quân đội và các cá nhân thuộc nhà nước có thể hành nghề luật sư theo một khuôn khổ riêng.

Kêu gọi hành động

Trên cơ sở đó, Lawyers for Lawyers đã chia sẻ các quan ngại của mình với các bên liên quan, kêu gọi họ thúc giục Chính phủ bãi bỏ hoặc sửa đổi đáng kể Nghị định 109/2026 và bảo đảm rằng luật sư có thể thực hiện đầy đủ nhiệm vụ nghề nghiệp của mình mà không bị đe dọa, quấy rối, trả đũa hoặc lo sợ bị can thiệp.

HRW : Việt Nam - Nghị định mới mang tính trả đũa nhằm vào các luật sư

Hãy mau chóng thu hồi văn bản luật thể hiện đòn công kích diện rộng vào hệ thống tư pháp

(Berlin) – Hôm nay Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng một nghị định mới của chính phủ đang phá hủy tính độc lập của nghề luật sư ở Việt Nam và sẽ cản trở những nỗ lực truy cứu trách nhiệm của quan chức. Nhà cầm quyền Việt Nam nên hủy bỏ nghị định này.

Nghị định 109/2026, có hiệu lực từ ngày 18 tháng Năm năm 2026, trao cho công an và chính quyền địa phương (cấp xã) quyền thu hồi giấy phép hành nghề luật sư và áp đặt mức phạt nặng nề đối với các vi phạm được quy định mơ hồ như “xúc phạm” quan chức hay “cản trở” hoạt động của cơ quan nhà nước. Nghị định này đặt ra thêm các nguy cơ mới trong một môi trường vốn đã thù nghịch với nghề luật sư ở Việt Nam.  

“Nghị định 109 đưa ra thêm mối nguy trầm trọng mới đối với hệ thống pháp luật vốn đã bị chính trị hóa của Việt Nam,” bà Patricia Gossman, Phó Giám đốc chuyên trách cấp cao Ban Á châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Nhà cầm quyền nên lập tức thu hồi nghị định này và đảm bảo để các luật sư có thể thực hiện được các nghĩa vụ chuyên môn của mình mà không sợ bị chính quyền trả đũa.” 

Nghị định 109 điều chỉnh tố tụng dân sự và hình sự, bao gồm cả các vụ tranh chấp đất đai, và đưa ra chế tài đối với các “vi phạm hành chính” như “xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.” Các hành vi bị coi là vi phạm khác bao gồm hành vi nhằm “nhằm trì hoãn, kéo dài thời gian hoặc gây khó khăn, cản trở hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng” và các hành vi “gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.” Nội dung sau cùng gợi lại gần như y nguyên câu chữ của điều 331 Bộ luật hình sự, đã được nhà cầm quyền áp dụng nhiều để truy tố những người dân lên tiếng phê phán chính quyền hay phơi bày những việc làm sai trái của quan chức.  

Nghị định này trao cho chính quyền và công an địa phương quyền lực phi thường đối với luật sư, khiến bất kỳ phát ngôn nào bị coi là có tính “phê phán” của luật sư cũng có thể xử phạt về hành vi “xúc phạm.” Nếu luật sư tư vấn cho thân chủ giữ im lặng trong khi bị hỏi cung cũng có thể bị diễn giải là “gây khó khăn, cản trở” cho hoạt động của công an. Vì các nội dung của văn bản luật này sẽ thường được mang ra áp dụng nhiều nhất trong các vụ người dân khiếu nại chính quyền hay công an địa phương, nên sẽ gây ra xung đột lợi ích trực tiếp – trao quyền xử phạt luật sư vào tay chính những quan chức mà luật sư đang tìm cách truy cứu trách nhiệm.

Nghị định 109 đã gây hậu quả thực tế là chính quyền địa phương sách nhiễu và đe dọa luật sư. Ngày 13 tháng Tư, không lâu sau khi Nghị định 109 được ban hành nhưng chưa có hiệu lực, Ủy ban Nhân dân xã Long Thành ở tỉnh Đồng Nai gửi công văn cho Luật sư đoàn tỉnh Đồng Nai để yêu cầu họ “nhắc nhở, chấn chỉnh các tổ chức, cá nhân lợi dụng sự tín nhiệm của người dân, hướng dẫn người dân liên tục gửi nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo… gửi đến lãnh đạo và cơ quan có thẩm quyền làm ảnh hưởng đến uy tín và có nguy cơ gây mất an ninh trật tự tại địa phương.” 

Nghị định quy định rằng tư vấn cho thân chủ nộp đơn “khiếu nại tố cáo trái pháp luật” cũng là cơ sở để xử phạt, nhưng không quy định rõ thế nào là khiếu nại “trái pháp luật.” Các hành vi vi phạm được quy định trong nghị định này có khả năng khiến các luật sư e ngại nhận bào chữa cho những vụ án liên quan đến các nhà hoạt động vì quyền đất đai hoặc những người tố cáo sai phạm.

Theo Nghị định 109, quan chức địa phương có thể xử phạt luật sư Việt Nam bằng cách “tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề” tới chín tháng, hoặc luật sư nước ngoài tới ba tháng và ra quyết định phạt tiền lên tới 40 triệu đồng (tương đương 1.520 đô la Mỹ). Trước đây, Nghị định 121/2025 ban hành hồi tháng Sáu năm 2025 trao quyền cho chủ tịch ủy ban cấp tỉnh được cấp và thu hồi giấy phép hành nghề luật sư – một việc đã bị các luật sư phê phán vì vượt quyền Bộ Tư pháp và các cơ quan như luật sư đoàn, thường có chức năng cấp và thu hồi giấy phép hành nghề.

Nghị định 109 cũng quy định rằng tư vấn cho thân chủ tham gia biểu tình (“tập trung đông người để gây rối trật tự công cộng”) cũng có thể khiến luật sư bị tạm thu hồi giấy phép hành nghề.

Bên cạnh nghị định này, chính quyền Việt Nam cũng có các biện pháp khác nhằm đe dọa luật sư. Trong tháng Tư, Bộ Công an công bố một dự thảo hồ sơ chính sách dự án sửa đổi bộ luật hình sự nhằm buộc luật sư chịu trách nhiệm hình sự về hành vi “không tố giác thân chủ đang chuẩn bị phạm tội.”

“Chính quyền Việt Nam tung hô về một kỷ nguyên vươn mình thịnh vượng dưới bộ máy lãnh đạo mới,” bà Gossman nói. “Nhưng qua việc giới hạn tính độc lập của luật sư và gia tăng quyền lực không bị kiểm soát của công an, Việt Nam đang tăng cường thể chế chuyên quyền độc đảng.”


English :

URGENT 2153: INTERNATIONAL PETITION TO REPEAL DECREE 109/2026/ND-CP, which grants Commune-level People’s Committee Chairpersons the authority to suspend or revoke lawyers’ practising certificates in certain administrative cases. This is a provision raising serious concerns regarding the rule of law, the independence of the legal profession, and citizens’ right to legal defence (English, French, Norwegian, Vietnamese)

To:
United Nations; European Parliament; Council of Europe; United Nations Security Council; NATO; ASEAN; United Nations Human Rights Council; UN Committee Against Torture; Office of the UN High Commissioner for Human Rights; International Criminal Court; International Court of Justice; European Court of Human Rights; Amnesty International; Human Rights Watch; Lawyers for Lawyers; Nobel Peace Center; Holy See (Vatican); as well as international organisations, NGOs, civil society organisations, and all citizens engaged in the struggle for human rights, freedom, and peace worldwide.

Dear Sir/Madam,

We respectfully submit to you the following two documents: “Lawyers for Lawyers: Concerns regarding Decree 109/26 threatening the independence of lawyers in Viet Nam” and “Human Rights Watch: A new governmental decree undermines the independence of lawyers in Vietnam and will impede efforts to hold officials accountable, said Human Rights Watch today. The authorities should repeal this decree.” These two organisations call upon relevant stakeholders to urge the Vietnamese Communist authorities to repeal or substantially amend Decree 109/2026 and to ensure that lawyers are able to fully perform their professional duties without intimidation, harassment, retaliation, or fear of interference. The Government of Viet Nam should therefore revoke this decree. This is submitted for your consideration and attention.

According to assessments by Lawyers for Lawyers and Human Rights Watch, the Vietnamese authorities have issued a measure that is well-founded as a matter of concern and should therefore be urgently repealed.

Decree 109/2026/ND-CP, effective from 18 May 2026, grants Commune-level People’s Committee Chairpersons the authority to suspend professional activities or revoke practising certificates of lawyers in certain administrative cases. This regulation raises serious concerns regarding the rule of law, the independence of the legal profession, and the right to legal defence of citizens.

According to our assessment:

“In a modern civilised and rule-of-law society, lawyers are not administrative civil servants subject to direct control by local authorities. Lawyers are an independent subject of the justice system, with the role of protecting justice, human rights, and the right to a fair trial. Granting a Commune-level People’s Committee Chairperson—an administrative official—the power to suspend or revoke a lawyer’s licence runs counter to the fundamental principles of a modern justice system.”

Under international standards, particularly the 1990 UN Basic Principles on the Role of Lawyers, lawyers must be guaranteed professional independence and must not be subjected to intimidation, harassment, or administrative interference while performing their functions. Disciplinary measures against lawyers must be carried out by an independent body with transparent procedures and the right to appeal.

However, Decree 109/2026/ND-CP excessively and dangerously expands administrative authority. Vaguely defined and qualitative terms such as:
• “affecting the reputation of the legal profession”
• “insulting persons conducting legal proceedings”
• “causing harm to agencies or organisations”
may be arbitrarily interpreted to punish lawyers who engage in robust advocacy or critical legal opinions.

A lawyer properly performing defence functions is often required to:
• challenge accusations made by prosecuting authorities,
• question investigative bodies,
• point out procedural violations,
• defend the client’s rights against state power.

If such legitimate professional activities are considered “insulting” or “obstructive,” then the adversarial nature of justice will be eliminated.

More seriously, granting Commune-level People’s Committee Chairpersons the power to handle lawyers’ professional licences represents an “administrativeisation of justice,” contrary to the principle of separation of powers and judicial independence in modern rule-of-law states.

In democratic countries such as France, Germany, or the United States, the suspension or revocation of a lawyer’s licence is generally under the authority of:
• courts,
• independent disciplinary councils,
• or self-governing bar associations,
and not local administrative leaders.

A justice system that deserves respect must ensure that:
• lawyers practice independently,
• the right to defence is protected,
• and state power is constrained by law.

Decree 109/2026/ND-CP not only fails to strengthen the rule of law, but also creates risks of abuse of power, weakens the independence of the legal profession, and negatively affects public trust in justice.

Therefore, it is necessary to:
• repeal or comprehensively amend provisions granting excessive sanctioning power to commune-level administrative authorities;
• ensure that all disciplinary measures against lawyers are handled by independent judicial bodies or professional organisations;
• revise vague provisions that are easily subject to abuse;
• and align Vietnam’s legal system with international rule-of-law and human rights standards.

A country that wishes to be civilised, developed, and respected internationally cannot build its justice system on fear and administrative control over lawyers. Justice exists only when lawyers are free to defend the lawful rights and interests of citizens against state power.

For these reasons, we respectfully request ALL OF YOU to strongly speak out in opposition and jointly call upon the Vietnamese Communist authorities to immediately repeal Decree 109/2026/ND-CP, which is unreasonable and in complete violation of international rule-of-law and human rights standards.

17 May 2026

Group for the Protection of Freedom, Democracy, Religious Freedom, Human Rights, Peace, Security, and International Order

Signatories:
• Dr. Lê Thị Lễ – lethile10@gmail.com
• Prof. Nguyễn Thị Hiền – nguyenthihien2018@gmail.com
• Prof. Phan Thị Độ – phanthido09@gmail.com
• Dr. Tạ Nguyễn – drnguyenta@gmail.com
• Engineer Bảo Quốc – bquoc8941@gmail.com

Liaison Office of Associations

Signed: NGUYỄN SƠN HÀ – n.sonha0906@gmail.com

Representatives of other individuals/organisations:
• Organisation / Group / Citizen: …………………
• Country / Community: …………………
• Email: …………………
• Other signatures: …………………

Notes:
• All organisations or individuals may co-sign and transmit this document to competent authorities through lawful and peaceful means.
• It is recommended that this document be widely disseminated through national and international media and global civic platforms such as Change.org, Avaaz, and other international human rights forums.

Lawyers for Lawyers : Concerns over Decree 109/26 threatening the independence of lawyers in Viet Nam

https://www.lawyersforlawyers.org/concerns-over-decree-109-26-threatening-the-independence-of-lawyers-in-viet-nam/#:~:text=The%20Decree%20further%20raises%20concerns,of%20the%20people%20they%20represent.

Decree No. 109/2026, adopted by the Government of Viet Nam on 1 April 2026 and due to enter into force on 18 May 2026, establishes a broad framework of administrative sanctions applicable to lawyers, law firms, and professional legal organisations. The Decree raises concerns regarding its compatibility with international standards on the independence of the legal profession, freedom of expression, and the right to a fair trial.

Decree 109/26 establishes a broad framework of administrative sanctions applicable to lawyers, law firms, and professional organisations. The sanctions include monetary fines, suspension of legal practice or law firm operations, revocation of practising certificates and licences, and confiscation of evidence and materials allegedly linked to administrative violations.

Of particular concern are provisions empowering local executive and police authorities to directly sanction lawyers, including through the suspension of practising certificates for fixed periods. Moreover, the Decree relies on broad and vaguely defined offences related to lawyers’ professional conduct, including acts such as “insulting the honour” of authorities, “affecting the image and reputation” of the legal profession or “inciting” unlawful complaints.

Intimidation, improper interference, and restrictions on freedom of expression

The lack of precision surrounding these provisions creates a substantial risk of arbitrary interpretation and selective enforcement, particularly against lawyers involved in politically sensitive cases concerning human rights, land disputes, environmental issues, anti-corruption work, or criticism of public authorities. Lawyers for Lawyers is concerned that the Decree creates a serious risk of intimidation, arbitrary enforcement, and improper interference with the professional activities of lawyers. Under the Decree, conduct falling within the normal exercise of legal representation — including courtroom statements, public legal commentary, or assisting clients in pursuing complaints against authorities — may be recharacterised as administrative misconduct.

This creates a significant chilling effect on the legal profession and risks encouraging self-censorship among lawyers, particularly those representing politically sensitive clients or engaging in human rights-related work. The concern is especially acute in disputes involving local authorities. By granting local executive and police authorities the power to suspend practising licences, the Decree subjects lawyers to the oversight of the same entities they may be required to challenge in court, creating an inherent conflict of interest and undermining professional independence.

These provisions therefore appear incompatible with international standards guaranteeing that lawyers must be able to carry out their professional duties without intimidation, harassment, or improper interference, including the UN Basic Principles on the Role of Lawyers.

Lawyer-Client confidentiality and non-identification principle

The Decree also risks undermining fundamental guarantees protecting the lawyer–client relationship, including lawyer–client confidentiality, and the principle that lawyers should not be identified with their clients or their clients’ causes.

Particularly concerning are provisions authorising the confiscation of evidence and means allegedly used in the commission of administrative violations. In practice, such measures may create pretexts for authorities to inspect law firm files, interfere with defence strategies, or monitor confidential communications between lawyers and clients.  The Decree further raises concerns by sanctioning lawyers for allegedly “inciting” clients to submit complaints, participate in demonstrations, or challenge state actions. Such provisions risk holding lawyers responsible for the actions, views, or political positions of the people they represent.

Erosion of professional independence and autonomy

Another major concern is the transfer of disciplinary authority away from professional legal bodies and towards commune-level executive and police authorities. By granting broad sanctioning powers to local bodies, the Decree shifts oversight of the legal profession increasingly under executive control.

The Decree also introduces extensive reporting and supervisory obligations concerning the governance, activities, and training functions of bar associations. This increased administrative control risks weakening the institutional independence of bar associations and limiting their ability to function as autonomous professional bodies capable of independently regulating and protecting the legal profession.

These developments appear difficult to reconcile with international standards recognising the importance of professional self-regulation and the role of independent bar associations in safeguarding professional integrity and protecting lawyers from improper interference.

Context of systematic harassment affecting lawyers in Viet Nam

The Decree must be understood within the broader context of longstanding restrictions affecting the independence of lawyers and the administration of justice in Viet Nam. For years, lawyers representing government critics, journalists, human rights defenders, religious minorities, land rights activists, and other politically sensitive clients have been subjected to harassment, intimidation, surveillance, disciplinary sanctions, arbitrary detention, and criminal prosecution. This has produced a significant chilling effect, with only a small number of lawyers in Viet Nam willing to take on such cases.

Additional legislative and policy developments also suggest an increasing consolidation of executive control over the legal profession. These include Decree 121/2025, which transferred authority over law practice licences to provincial authorities; proposals to criminally sanction lawyers who fail to report clients allegedly preparing crimes; and the introduction of a pilot “public lawyer” system under which police officers, military personnel, and other state-affiliated actors may serve as lawyers under a separate framework.

Call for action

In light of the above, Lawyers for Lawyers has shared its concerns with relevant stakeholders, calling on them to urge the Government to repeal or substantially amend Decree 109/2026 and to ensure that lawyers are able to carry out their professional duties without intimidation, harassment, reprisals, or fear of interference.

HRW :  (Berlin) – A new governmental decree undermines the independence of lawyers in Vietnam and will impede efforts to hold officials accountable, Human Rights Watch said today. The authorities should repeal the decree.

https://www.hrw.org/news/2026/04/23/vietnam-new-retaliatory-decree-targets-lawyers

Decree 109/2026, which takes effect May 18, 2026, empowers the police and government officials at the local (commune) level to revoke lawyers’ licenses and impose severe fines for vaguely worded offenses such as “insulting” officials or “obstructing” the functioning of state agencies. The regulation poses new threats in an already hostile environment for the legal profession in Vietnam.

“Decree 109 represents a serious new threat to Vietnam’s already politicized legal system,” said Patricia Gossman, senior associate Asia director at Human Rights Watch. “The authorities should immediately repeal the decree and ensure that lawyers can carry out their professional duties without fear of government retaliation.”

Decree 109 applies to civil and criminal proceedings, including land disputes, and includes sanctions for “administrative violations” such as “insulting the honor, dignity, or reputation of persons authorized to conduct legal proceedings.” Other alleged violations include conduct aimed at “delaying, prolonging, or creating difficulties for, or obstructing, the operations of procedural bodies” and acts that “cause harm to the legitimate rights and interests of agencies, organizations, or individuals.” The latter evokes the nearly identical language of article 331 of the Penal Code, which the authorities have used to prosecute citizens who have criticized the government or exposed wrongdoing by officials.

The decree grants local authorities and the police extraordinary authority over lawyers, making any statement by a lawyer deemed “criticism” punishable as an “insult.” If a lawyer were to advise a client to remain silent during police interrogation, that could be interpreted as “creating difficulties for, or obstructing” police operations. Because these provisions would most often be invoked in cases in which local officials and the police are themselves the defendants, they create a direct conflict of interest, putting the authority to punish lawyers in the hands of the very officials those lawyers are trying to hold accountable.

Decree 109 has already resulted in harassment and intimidation of lawyers by local officials. On April 13, soon after Decree 109 was issued but before it takes effect, the People’s Committee of Long Thanh commune in Dong Nai province wrote to the Bar Association of Dong Nai province, urging them “to admonish … organizations and individuals who exploit people’s trust by guiding them to repeatedly submit numerous complaints and denunciations to leaders and authoritative agencies—actions that undermine credibility and pose a risk to local security and public order.”

The decree specifies that advising clients to file “unlawful complaints or denunciations” is also grounds for punishment, but it does not specify what constitutes an “unlawful” complaint. The violations set out in this decree are likely to deter lawyers from taking cases involving land rights activists or whistleblowers as clients.

Local officials under Decree 109 can punish Vietnamese lawyers by revoking their licenses for up to nine months, and those of international lawyers for up to three months and impose fines of up to 40 million VND (US$1,520). Previously, Decree 121/2025 of June 2025 allowed provincial chairpersons to grant and revoke law licenses: a move lawyers then criticized because it bypassed the Ministry of Justice and bodies such as the bar association, which normally grant and revoke licenses.

Decree 109 also states that advising clients to join a protest (“to gather in large numbers to disrupt public order”) may temporarily cost a lawyer their license to practice.

Along with the decree, the government has taken other measures to intimidate lawyers. In April, the Ministry of Public Security published a draft proposal to amend the criminal code to hold lawyers criminally liable for “failing to report a client who is preparing to commit a crime.”

“The Vietnamese government boasts about an era of rising prosperity under the country’s new leadership,” Gossman said. “But by curbing the independence of lawyers and increasing the unchecked power of the police, Vietnam is strengthening its single party authoritarian rule..

Français:

URGENT 2153 : PÉTITION INTERNATIONALE DEMANDANT L’ABROGATION DU DÉCRET 109/2026/NĐ-CP, qui confère aux présidents des Comités populaires au niveau communal le pouvoir de suspendre ou de retirer les certificats d’exercice des avocats dans certains cas administratifs. Il s’agit d’une disposition soulevant de graves préoccupations concernant l’État de droit, l’indépendance de la profession d’avocat et le droit des citoyens à une défense juridique  (Anglais, Français, Norvégien, Vietnamien)

À :
Organisation des Nations Unies ; Parlement européen ; Conseil de l’Europe ; Conseil de sécurité des Nations Unies ; OTAN ; ASEAN ; Conseil des droits de l’homme des Nations Unies ; Comité des Nations Unies contre la torture ; Haut-Commissariat des Nations Unies aux droits de l’homme ; Cour pénale internationale ; Cour internationale de Justice ; Cour européenne des droits de l’homme ; Amnesty International ; Human Rights Watch ; Lawyers for Lawyers ; Centre Nobel de la paix ; Saint-Siège (Vatican) ; ainsi que les organisations internationales, ONG, organisations de la société civile et tous les citoyens engagés dans la lutte pour les droits humains, la liberté et la paix dans le monde.

Madame, Monsieur,

Nous vous transmettons respectueusement les deux documents suivants : « Lawyers for Lawyers : Préoccupations concernant le décret 109/26 menaçant l’indépendance des avocats au Viet Nam » et « Human Rights Watch : Un nouveau décret gouvernemental porte atteinte à l’indépendance des avocats au Vietnam et entravera les efforts visant à demander des comptes aux responsables publics, a déclaré Human Rights Watch aujourd’hui. Les autorités devraient abroger ce décret ». Ces deux organisations appellent les parties prenantes concernées à exhorter les autorités communistes vietnamiennes à abroger ou modifier substantiellement le décret 109/2026 et à garantir que les avocats puissent exercer pleinement leurs fonctions professionnelles sans intimidation, harcèlement, représailles ou crainte d’ingérence. Le gouvernement du Viet Nam devrait donc abroger ce décret. Ceci est soumis à votre attention et considération.

Selon les évaluations de Lawyers for Lawyers et Human Rights Watch, les autorités vietnamiennes ont adopté une mesure qui suscite des préoccupations fondées et devrait donc être abrogée de toute urgence.

Le décret 109/2026/NĐ-CP, entrant en vigueur le 18 mai 2026, confère aux présidents des Comités populaires au niveau communal le pouvoir de suspendre les activités professionnelles ou de retirer les certificats d’exercice des avocats dans certains cas administratifs. Cette réglementation soulève de graves préoccupations quant à l’État de droit, à l’indépendance de la profession d’avocat et au droit des citoyens à la défense juridique.

Selon notre appréciation :

« Dans une société moderne, civilisée et fondée sur l’État de droit, les avocats ne sont pas des agents administratifs soumis au contrôle direct des autorités locales. Les avocats sont des acteurs indépendants du système judiciaire, ayant pour rôle de protéger la justice, les droits humains et le droit à un procès équitable. Conférer à un président de comité populaire au niveau communal — un responsable administratif — le pouvoir de suspendre ou de retirer la licence d’un avocat va à l’encontre des principes fondamentaux d’un système judiciaire moderne. »

Selon les normes internationales, notamment les Principes fondamentaux des Nations Unies relatifs au rôle du barreau (1990), les avocats doivent bénéficier d’une indépendance professionnelle garantie et ne pas être soumis à l’intimidation, au harcèlement ou à des interférences administratives dans l’exercice de leurs fonctions. Les mesures disciplinaires à l’encontre des avocats doivent être prises par un organe indépendant, selon une procédure transparente et avec droit d’appel.

Cependant, le décret 109/2026/NĐ-CP étend de manière excessive et dangereuse le pouvoir administratif. Des termes vagues et subjectifs tels que :
• « affecter la réputation de la profession d’avocat »
• « insulter les personnes menant des procédures judiciaires »
• « causer un préjudice aux agences ou organisations »
peuvent être interprétés arbitrairement pour sanctionner des avocats exerçant une défense vigoureuse ou exprimant des opinions juridiques critiques.

Un avocat exerçant correctement ses fonctions de défense est souvent amené à :
• contester les accusations des autorités de poursuite,
• interroger les organes d’enquête,
• relever les violations de procédure,
• défendre les droits du client face au pouvoir de l’État.

Si ces activités professionnelles légitimes sont considérées comme des « insultes » ou des « entraves », alors la nature contradictoire de la justice est supprimée.

Plus grave encore, le fait de confier aux présidents des Comités populaires au niveau communal le pouvoir de gérer les licences professionnelles des avocats constitue une « administrationnalisation de la justice », contraire au principe de séparation des pouvoirs et à l’indépendance judiciaire dans les États de droit modernes.

Dans des pays démocratiques tels que la France, l’Allemagne ou les États-Unis, la suspension ou le retrait d’une licence d’avocat relève généralement de :
• tribunaux,
• conseils disciplinaires indépendants,
• ou ordres professionnels autonomes,
et non de responsables administratifs locaux.

Un système judiciaire digne de respect doit garantir que :
• les avocats exercent de manière indépendante,
• le droit à la défense est protégé,
• et que le pouvoir de l’État est encadré par le droit.

Le décret 109/2026/NĐ-CP ne renforce pas l’État de droit ; il crée au contraire un risque d’abus de pouvoir, affaiblit l’indépendance de la profession d’avocat et nuit à la confiance du public dans la justice.

Il est donc nécessaire de :
• abroger ou modifier en profondeur les dispositions conférant des pouvoirs de sanction excessifs aux autorités administratives communales ;
• garantir que toutes les mesures disciplinaires concernant les avocats soient confiées à des organes judiciaires indépendants ou à des organisations professionnelles autonomes ;
• réviser les dispositions vagues susceptibles d’abus ;
• et aligner le système juridique vietnamien sur les normes internationales relatives à l’État de droit et aux droits humains.

Un pays qui aspire à être civilisé, développé et respecté sur la scène internationale ne peut construire sa justice sur la peur et le contrôle administratif des avocats. La justice n’existe que lorsque les avocats sont libres de défendre les droits légitimes des citoyens face au pouvoir de l’État.

Pour ces raisons, nous vous prions instamment de vous opposer fermement et d’appeler conjointement les autorités communistes vietnamiennes à abroger immédiatement le décret 109/2026/NĐ-CP, qui est déraisonnable et en violation totale des normes internationales relatives à l’État de droit et aux droits humains.

17 mai 2026

Groupe pour la protection de la liberté, de la démocratie, de la liberté religieuse, des droits humains, de la paix, de la sécurité et de l’ordre international

Signataires :
• Dr Lê Thị Lễ – lethile10@gmail.com
• Prof. Nguyễn Thị Hiền – nguyenthihien2018@gmail.com
• Prof. Phan Thị Độ – phanthido09@gmail.com
• Dr Tạ Nguyễn – drnguyenta@gmail.com
• Ingénieur Bảo Quốc – bquoc8941@gmail.com

Bureau de liaison des associations

Signé : NGUYỄN SƠN HÀ – n.sonha0906@gmail.com

Représentants d’autres individus/organisations :
• Organisation / Groupe / Citoyen : …………………
• Pays / Communauté : …………………
• Email : …………………
• Autres signatures : …………………

Notes :
• Toutes les organisations ou personnes peuvent co-signer et transmettre ce document aux autorités compétentes par des moyens légaux et pacifiques.
• Il est recommandé de diffuser largement ce document dans les médias nationaux et internationaux ainsi que sur les plateformes civiques mondiales telles que Change.org, Avaaz et d’autres forums internationaux des droits humains.

Lawyers for Lawyers : Préoccupations concernant le Décret 109/26 menaçant l’indépendance des avocats au Viet Nam

Le Décret n°109/2026, adopté par le Gouvernement du Viet Nam le 1er avril 2026 et devant entrer en vigueur le 18 mai 2026, établit un vaste cadre de sanctions administratives applicables aux avocats, aux cabinets d’avocats et aux organisations professionnelles juridiques. Ce Décret soulève des préoccupations quant à sa compatibilité avec les normes internationales relatives à l’indépendance de la profession d’avocat, à la liberté d’expression et au droit à un procès équitable.

Le Décret 109/26 instaure un large dispositif de sanctions administratives applicables aux avocats, aux cabinets d’avocats et aux organisations professionnelles. Les sanctions comprennent des amendes financières, la suspension de l’exercice de la profession d’avocat ou des activités des cabinets, le retrait des certificats et licences d’exercice, ainsi que la confiscation de preuves et de matériels prétendument liés à des violations administratives.

Sont particulièrement préoccupantes les dispositions habilitant les autorités exécutives locales et les autorités policières à sanctionner directement les avocats, y compris par la suspension temporaire des certificats d’exercice. En outre, le Décret repose sur des infractions larges et définies de manière vague concernant la conduite professionnelle des avocats, notamment des actes tels que « porter atteinte à l’honneur » des autorités, « affecter l’image et la réputation » de la profession d’avocat ou « inciter » à des plaintes illégales.

Intimidation, ingérence abusive et restrictions à la liberté d’expression

Le manque de précision entourant ces dispositions crée un risque considérable d’interprétation arbitraire et d’application sélective, en particulier contre les avocats impliqués dans des affaires politiquement sensibles concernant les droits humains, les conflits fonciers, les questions environnementales, la lutte contre la corruption ou les critiques visant les autorités publiques. Lawyers for Lawyers craint que ce Décret ne crée un risque sérieux d’intimidation, d’application arbitraire et d’ingérence abusive dans les activités professionnelles des avocats. En vertu du Décret, des comportements relevant de l’exercice normal de la représentation juridique — y compris des déclarations devant les tribunaux, des commentaires juridiques publics ou l’assistance apportée à des clients dans le dépôt de plaintes contre les autorités — peuvent être requalifiés en fautes administratives.

Cela produit un effet dissuasif majeur sur la profession d’avocat et risque d’encourager l’autocensure parmi les avocats, en particulier ceux qui représentent des clients politiquement sensibles ou qui travaillent sur des questions liées aux droits humains. Cette préoccupation est particulièrement aiguë dans les litiges impliquant les autorités locales. En accordant aux autorités exécutives locales et à la police le pouvoir de suspendre les licences d’exercice, le Décret soumet les avocats au contrôle des mêmes entités qu’ils peuvent être amenés à contester devant les tribunaux, créant ainsi un conflit d’intérêts inhérent et portant atteinte à l’indépendance professionnelle.

Ces dispositions semblent donc incompatibles avec les normes internationales garantissant que les avocats doivent pouvoir exercer leurs fonctions professionnelles sans intimidation, harcèlement ou ingérence abusive, notamment les Principes de base des Nations Unies relatifs au rôle du barreau.

Confidentialité avocat-client et principe de non-identification

Le Décret risque également de porter atteinte aux garanties fondamentales protégeant la relation avocat-client, y compris la confidentialité des échanges entre l’avocat et son client, ainsi que le principe selon lequel les avocats ne doivent pas être assimilés à leurs clients ou aux causes qu’ils défendent.

Sont particulièrement préoccupantes les dispositions autorisant la confiscation des preuves et des moyens prétendument utilisés dans la commission de violations administratives. En pratique, de telles mesures peuvent créer des prétextes permettant aux autorités d’inspecter les dossiers des cabinets d’avocats, d’interférer dans les stratégies de défense ou de surveiller les communications confidentielles entre avocats et clients. Le Décret soulève également des inquiétudes en sanctionnant les avocats accusés « d’inciter » leurs clients à déposer des plaintes, à participer à des manifestations ou à contester les actions de l’État. De telles dispositions risquent de rendre les avocats responsables des actes, opinions ou positions politiques des personnes qu’ils représentent.

Érosion de l’indépendance et de l’autonomie professionnelles

Une autre préoccupation majeure réside dans le transfert du pouvoir disciplinaire des organes professionnels juridiques vers les autorités exécutives et policières au niveau communal. En accordant de larges pouvoirs de sanction aux autorités locales, le Décret place progressivement la supervision de la profession d’avocat sous le contrôle du pouvoir exécutif.

Le Décret introduit également des obligations étendues de déclaration et de supervision concernant la gouvernance, les activités et les fonctions de formation des barreaux. Ce renforcement du contrôle administratif risque d’affaiblir l’indépendance institutionnelle des barreaux et de limiter leur capacité à fonctionner comme des organes professionnels autonomes capables de réglementer et de protéger indépendamment la profession d’avocat.

Ces évolutions semblent difficilement conciliables avec les normes internationales reconnaissant l’importance de l’autorégulation professionnelle et du rôle des barreaux indépendants dans la protection de l’intégrité professionnelle et des avocats contre les ingérences abusives.

Contexte de harcèlement systématique visant les avocats au Viet Nam

Le Décret doit être compris dans le contexte plus large des restrictions de longue date affectant l’indépendance des avocats et l’administration de la justice au Viet Nam. Depuis des années, les avocats représentant des critiques du gouvernement, des journalistes, des défenseurs des droits humains, des minorités religieuses, des militants des droits fonciers et d’autres clients politiquement sensibles sont soumis au harcèlement, à l’intimidation, à la surveillance, à des sanctions disciplinaires, à des détentions arbitraires et à des poursuites pénales. Cela a produit un effet dissuasif important, avec seulement un petit nombre d’avocats au Viet Nam prêts à prendre en charge ce type d’affaires.

D’autres évolutions législatives et politiques suggèrent également une consolidation croissante du contrôle exécutif sur la profession d’avocat. Celles-ci incluent le Décret 121/2025, qui a transféré aux autorités provinciales le pouvoir relatif aux licences d’exercice de la profession d’avocat ; des propositions visant à sanctionner pénalement les avocats qui ne dénoncent pas des clients prétendument en train de préparer des crimes ; ainsi que l’introduction d’un système pilote « d’avocats publics » dans lequel des policiers, militaires et autres acteurs affiliés à l’État pourraient exercer comme avocats dans un cadre distinct.

Appel à l’action

À la lumière de ce qui précède, Lawyers for Lawyers a fait part de ses préoccupations aux parties prenantes concernées, en les appelant à exhorter le Gouvernement à abroger ou à modifier substantiellement le Décret 109/2026 et à garantir que les avocats puissent exercer leurs fonctions professionnelles sans intimidation, harcèlement, représailles ou crainte d’ingérence.

HRW : (Berlin) – Un nouveau décret gouvernemental porte atteinte à l’indépendance des avocats au Vietnam et entravera les efforts visant à demander des comptes aux responsables publics, a déclaré aujourd’hui Human Rights Watch. Les autorités devraient abroger ce décret.

Le décret 109/2026, qui entre en vigueur le 18 mai 2026, habilite la police et les responsables gouvernementaux au niveau local (commune) à révoquer les licences d’avocats et à imposer de lourdes amendes pour des infractions formulées en termes vagues telles que « insulter » des responsables ou « entraver » le fonctionnement des agences de l’État. Cette réglementation constitue de nouvelles menaces dans un environnement déjà hostile à la profession juridique au Vietnam.

« Le décret 109 représente une nouvelle menace sérieuse pour le système juridique déjà fortement politisé du Vietnam », a déclaré Patricia Gossman, directrice adjointe pour l’Asie à Human Rights Watch. « Les autorités devraient immédiatement abroger le décret et garantir que les avocats puissent exercer leurs fonctions professionnelles sans craindre de représailles de l’État. »

Le décret 109 s’applique aux procédures civiles et pénales, y compris les litiges fonciers, et prévoit des sanctions pour des « violations administratives » telles que « insulter l’honneur, la dignité ou la réputation des personnes habilitées à mener des procédures juridiques ». D’autres violations présumées incluent des comportements visant à « retarder, prolonger ou créer des difficultés, ou entraver les activités des organes de procédure », ainsi que des actes qui « portent atteinte aux droits et intérêts légitimes des agences, organisations ou individus ». Cette dernière formulation évoque un langage presque identique à celui de l’article 331 du Code pénal, que les autorités ont utilisé pour poursuivre des citoyens ayant critiqué le gouvernement ou dénoncé des abus commis par des responsables.

Le décret confère aux autorités locales et à la police un pouvoir extraordinaire sur les avocats, rendant toute déclaration d’un avocat considérée comme une « critique » passible d’« insulte ». Si un avocat conseille à un client de garder le silence lors d’un interrogatoire policier, cela peut être interprété comme une action « créant des difficultés ou entravant » les opérations de police. Étant donné que ces dispositions seraient le plus souvent invoquées dans des affaires où les responsables locaux et la police sont eux-mêmes les défendeurs, elles créent un conflit d’intérêts direct, plaçant le pouvoir de sanctionner les avocats entre les mains des mêmes responsables que ces avocats cherchent à tenir pour responsables.

Le décret 109 a déjà conduit à des actes de harcèlement et d’intimidation contre des avocats par des responsables locaux. Le 13 avril, peu après la publication du décret mais avant son entrée en vigueur, le Comité populaire de la commune de Long Thanh, dans la province de Dong Nai, a adressé une lettre à l’Ordre des avocats de la province de Dong Nai, les exhortant « à admonester … les organisations et individus qui exploitent la confiance du peuple en guidant celui-ci à soumettre de manière répétée de nombreuses plaintes et dénonciations aux dirigeants et aux agences compétentes — des actions qui portent atteinte à la crédibilité et présentent un risque pour la sécurité locale et l’ordre public ».

Le décret précise que le fait de conseiller des clients à déposer des « plaintes ou dénonciations illégales » constitue également un motif de sanction, mais il ne précise pas ce qui constitue une plainte « illégale ». Les infractions prévues par ce décret sont susceptibles de dissuader les avocats de prendre en charge des affaires impliquant des militants des droits fonciers ou des lanceurs d’alerte.

Les autorités locales, en vertu du décret 109, peuvent sanctionner les avocats vietnamiens en révoquant leurs licences pour une durée allant jusqu’à neuf mois, et celles des avocats étrangers pour une durée allant jusqu’à trois mois, et imposer des amendes pouvant atteindre 40 millions de VND (1 520 dollars américains). Auparavant, le décret 121/2025 de juin 2025 permettait aux présidents de province de délivrer et de révoquer les licences juridiques : une mesure que les avocats avaient alors critiquée, car elle contournait le ministère de la Justice et des organismes tels que l’ordre des avocats, qui délivrent et révoquent normalement ces licences.

Le décret 109 précise également que conseiller des clients à participer à une manifestation (« se rassembler en grand nombre pour perturber l’ordre public ») peut entraîner la suspension temporaire du droit d’exercer.

Parallèlement à ce décret, le gouvernement a pris d’autres mesures visant à intimider les avocats. En avril, le ministère de la Sécurité publique a publié une proposition de projet visant à modifier le Code pénal afin de rendre les avocats pénalement responsables du fait de « ne pas signaler un client préparant la commission d’un crime ».

« Le gouvernement vietnamien se vante d’une ère de prospérité croissante sous la nouvelle direction du pays », a déclaré Gossman. « Mais en limitant l’indépendance des avocats et en augmentant le pouvoir incontrôlé de la police, le Vietnam renforce son régime autoritaire à parti unique. »

Norsks:

ASTESAK 2153: INTERNASJONAL PETISJON OM OPPHEVELSE AV FORORDNING 109/2026/NĐ-CP, som gir formenn for folkekomiteene på kommunalt nivå myndighet til å suspendere eller tilbakekalle advokaters yrkesbevilling i visse administrative tilfeller. Dette er en bestemmelse som reiser alvorlige bekymringer knyttet til rettsstaten, advokatyrkets uavhengighet og borgernes rett til juridisk forsvar.(Engelsk, Fransk, Norsk, Vietnamesisk)

Til:
De forente nasjoner; Europaparlamentet; Europarådet; FNs sikkerhetsråd; NATO; ASEAN; FNs menneskerettighetsråd; FNs komité mot tortur; FNs høykommissær for menneskerettigheter; Den internasjonale straffedomstolen; Den internasjonale domstolen; Den europeiske menneskerettighetsdomstolen; Amnesty International; Human Rights Watch; Lawyers for Lawyers; Nobels fredssenter; Den hellige stol (Vatikanet); samt internasjonale organisasjoner, frivillige organisasjoner (NGO-er), sivilsamfunnsorganisasjoner og alle borgere som arbeider for menneskerettigheter, frihet og fred i verden.

Deres Eksellenser,

Vi oversender herved respektfullt følgende to dokumenter: «Lawyers for Lawyers: Bekymringer knyttet til dekret 109/26 som truer advokaters uavhengighet i Vietnam» og «Human Rights Watch: Et nytt statlig dekret undergraver advokaters uavhengighet i Vietnam og vil hindre arbeidet med å holde offentlige tjenestemenn ansvarlige, uttalte Human Rights Watch i dag. Myndighetene bør oppheve dette dekretet». Disse to organisasjonene oppfordrer relevante aktører til å presse de vietnamesiske kommunistiske myndighetene til å oppheve eller vesentlig endre dekret 109/2026 og sikre at advokater kan utføre sine profesjonelle oppgaver uten trusler, trakassering, represalier eller frykt for innblanding. Regjeringen i Vietnam bør derfor oppheve dette dekretet. Dette oversendes til Deres oppmerksomhet og vurdering.

Ifølge vurderinger fra Lawyers for Lawyers og Human Rights Watch har de vietnamesiske myndighetene vedtatt et tiltak som er godt begrunnet som bekymringsfullt og derfor bør oppheves umiddelbart.

Dekret 109/2026/NĐ-CP, som trer i kraft 18. mai 2026, gir formenn for folkekomiteer på kommunalt nivå myndighet til å suspendere yrkesutøvelse eller tilbakekalle advokaters yrkesbevis i visse administrative tilfeller. Denne reguleringen reiser alvorlige bekymringer knyttet til rettsstaten, advokatyrkets uavhengighet og borgernes rett til juridisk forsvar.

Ifølge vår vurdering:

«I et moderne, sivilisert og rettsstatlig samfunn er advokater ikke administrative tjenestemenn under direkte kontroll av lokale myndigheter. Advokater er en uavhengig del av rettssystemet, med rollen å beskytte rettferdighet, menneskerettigheter og retten til en rettferdig rettergang. Å gi en kommunal folkeutvalgsleder – en administrativ tjenestemann – myndighet til å suspendere eller tilbakekalle en advokats bevilling strider mot grunnleggende prinsipper i et moderne rettssystem.»

I henhold til internasjonale standarder, særlig FNs grunnleggende prinsipper om advokaters rolle (1990), må advokaters yrkesmessige uavhengighet garanteres, og de må ikke utsettes for trusler, trakassering eller administrativ innblanding i utførelsen av sine oppgaver. Disiplinærtiltak mot advokater må gjennomføres av et uavhengig organ, med en transparent prosess og med klagerett.

Dekret 109/2026/NĐ-CP utvider imidlertid den administrative myndigheten på en overdreven og farlig måte. Vagt og skjønnsmessig formulerte begreper som:
• «påvirke omdømmet til advokatyrket»
• «fornærme personer som fører rettsprosesser»
• «skade etater eller organisasjoner»
kan tolkes vilkårlig for å straffe advokater som utøver robust forsvarsarbeid eller kritiske juridiske vurderinger.

En advokat som utfører sitt forsvarsoppdrag korrekt må ofte:
• utfordre anklager fra påtalemyndigheter,
• stille spørsmål ved etterforskningsorganer,
• påpeke saksbehandlingsfeil,
• forsvare klientens rettigheter mot statens makt.

Hvis slike lovlige profesjonelle handlinger anses som «fornærmelse» eller «hindring», vil den kontradiktoriske rettsprosessen bli eliminert.

Enda mer alvorlig er det at det å gi kommunale folkeutvalgsledere myndighet til å håndtere advokaters yrkesbevillinger utgjør en «administrativisering av rettsvesenet», i strid med maktfordelingsprinsippet og domstolenes uavhengighet i moderne rettsstater.

I demokratiske land som Frankrike, Tyskland eller USA ligger suspensjon eller tilbakekalling av advokatbevilling vanligvis under myndigheten til:
• domstoler,
• uavhengige disiplinærorganer,
• eller selvstyrte advokatforeninger,
og ikke lokale administrative ledere.

Et rettssystem som fortjener respekt må sikre at:
• advokater utøver sitt yrke uavhengig,
• retten til forsvar er beskyttet,
• og at statsmakten er bundet av loven.

Dekret 109/2026/NĐ-CP styrker ikke rettsstaten; det skaper snarere risiko for maktmisbruk, svekker advokatyrkets uavhengighet og undergraver offentlig tillit til rettssystemet.

Det er derfor nødvendig å:
• oppheve eller grundig endre bestemmelser som gir overdreven sanksjonsmyndighet til kommunale administrative myndigheter;
• sikre at alle disiplinærtiltak mot advokater håndteres av uavhengige rettsorganer eller selvstyrte profesjonsorganisasjoner;
• revidere vage bestemmelser som kan misbrukes;
• og tilpasse Vietnams rettssystem til internasjonale standarder for rettsstat og menneskerettigheter.

Et land som ønsker å være sivilisert, utviklet og internasjonalt respektert kan ikke bygge sitt rettssystem på frykt og administrativ kontroll over advokater. Rettferdighet eksisterer bare når advokater fritt kan forsvare borgernes lovlige rettigheter mot statens makt.

Av disse grunnene ber vi innstendig om at DERE sterkt uttaler dere mot dette og i fellesskap oppfordrer de vietnamesiske kommunistiske myndighetene til umiddelbart å oppheve dekret 109/2026/NĐ-CP, som er urimelig og i full strid med internasjonale standarder for rettsstat og menneskerettigheter.

  1. mai 2026

Gruppen for beskyttelse av frihet, demokrati, religionsfrihet, menneskerettigheter, fred, sikkerhet og internasjonal orden

Underskrivere:
• Dr. Lê Thị Lễ – lethile10@gmail.com
• Prof. Nguyễn Thị Hiền – nguyenthihien2018@gmail.com
• Prof. Phan Thị Độ – phanthido09@gmail.com
• Dr. Tạ Nguyễn – drnguyenta@gmail.com
• Ingeniør Bảo Quốc – bquoc8941@gmail.com

Kontaktkontor for organisasjoner

Signert: NGUYỄN SƠN HÀ – n.sonha0906@gmail.com

Representanter for andre individer/organisasjoner:
• Organisasjon / Gruppe / Borger: …………………
• Land / Fellesskap: …………………
• E-post: …………………
• Andre underskrifter: …………………

Merknader:
• Alle organisasjoner eller enkeltpersoner kan medunderskrive og sende dette dokumentet til relevante myndigheter gjennom lovlige og fredelige midler.
• Det anbefales at dokumentet spres bredt gjennom nasjonale og internasjonale medier samt globale borgerplattformer som Change.org, Avaaz og andre internasjonale menneskerettighetsfora.

Lawyers for Lawyers: Bekymringer knyttet til Dekret 109/26 som truer advokaters uavhengighet i Vietnam

Dekret nr. 109/2026, vedtatt av regjeringen i Vietnam 1. april 2026 og som skal tre i kraft 18. mai 2026, etablerer et omfattende rammeverk for administrative sanksjoner som gjelder advokater, advokatfirmaer og profesjonelle juridiske organisasjoner. Dekretet reiser bekymringer om dets forenlighet med internasjonale standarder for advokatprofesjonens uavhengighet, ytringsfrihet og retten til en rettferdig rettergang.

Dekret 109/26 etablerer et bredt rammeverk av administrative sanksjoner som gjelder advokater, advokatfirmaer og profesjonelle organisasjoner. Sanksjonene inkluderer økonomiske bøter, suspensjon av advokatvirksomhet eller drift av advokatfirmaer, tilbakekalling av praksissertifikater og lisenser, samt konfiskasjon av bevis og materiale som påstås å være knyttet til administrative overtredelser.

Særlig bekymringsfullt er bestemmelser som gir lokale utøvende og politimyndigheter direkte adgang til å sanksjonere advokater, inkludert ved midlertidig suspensjon av praksissertifikater. Videre bygger dekretet på brede og vagt definerte overtredelser knyttet til advokaters profesjonelle opptreden, inkludert handlinger som å «fornærme myndighetenes ære», «påvirke bildet og omdømmet» til advokatprofesjonen eller «oppfordre» til ulovlige klager.

Intimidasjon, utilbørlig innblanding og begrensninger i ytringsfriheten

Mangelen på presisjon i disse bestemmelsene skaper en betydelig risiko for vilkårlig tolkning og selektiv håndheving, særlig mot advokater som er involvert i politisk sensitive saker som gjelder menneskerettigheter, landkonflikter, miljøsaker, antikorrupsjonsarbeid eller kritikk av offentlige myndigheter. Lawyers for Lawyers er bekymret for at dekretet skaper en alvorlig risiko for trusler, vilkårlig håndheving og utilbørlig innblanding i advokaters profesjonelle virksomhet. Under dekretet kan handlinger som inngår i normal juridisk representasjon — inkludert uttalelser i retten, offentlig juridisk kommentar eller bistand til klienter i klagesaker mot myndigheter — bli omdefinert som administrative overtredelser.

Dette skaper en betydelig nedkjølende effekt på advokatyrket og kan føre til selvsensur blant advokater, særlig de som representerer politisk sensitive klienter eller arbeider med menneskerettighetssaker. Bekymringen er spesielt alvorlig i tvister som involverer lokale myndigheter. Ved å gi lokale utøvende og politimyndigheter makt til å suspendere advokaters praksislisenser, underlegges advokater tilsyn fra de samme enhetene de kan være nødt til å utfordre i retten, noe som skaper en iboende interessekonflikt og undergraver profesjonell uavhengighet.

Disse bestemmelsene fremstår derfor som uforenlige med internasjonale standarder som garanterer at advokater må kunne utføre sine profesjonelle oppgaver uten trusler, trakassering eller utilbørlig innblanding, inkludert FNs grunnleggende prinsipper om advokatens rolle.

Advokat–klient-konfidensialitet og prinsippet om ikke-identifikasjon

Dekretet risikerer også å undergrave grunnleggende garantier som beskytter forholdet mellom advokat og klient, inkludert konfidensialitet, samt prinsippet om at advokater ikke skal identifiseres med sine klienter eller deres saker.

Særlig bekymringsfulle er bestemmelser som gir myndigheter adgang til å konfiskere bevis og midler som påstås brukt i administrative overtredelser. I praksis kan slike tiltak gi myndigheter et påskudd til å inspisere advokatfirmaers saksmapper, gripe inn i forsvarsstrategier eller overvåke konfidensielle kommunikasjoner mellom advokat og klient. Dekretet reiser også bekymringer ved å sanksjonere advokater som angivelig «oppfordrer» klienter til å sende inn klager, delta i demonstrasjoner eller utfordre statlige handlinger. Slike bestemmelser risikerer å gjøre advokater ansvarlige for handlinger, synspunkter eller politiske posisjoner til personene de representerer.

Svekkelse av profesjonell uavhengighet og autonomi

En annen stor bekymring er overføringen av disiplinærmyndighet fra profesjonelle juridiske organer til kommunale utøvende og politimyndigheter. Ved å gi omfattende sanksjonsmyndighet til lokale organer, flyttes tilsynet med advokatyrket i økende grad under utøvende kontroll.

Dekretet innfører også omfattende rapporterings- og tilsynsplikter knyttet til advokatforeningenes styring, virksomhet og opplæringsfunksjoner. Denne økte administrative kontrollen risikerer å svekke advokatforeningenes institusjonelle uavhengighet og begrense deres evne til å fungere som autonome profesjonsorganer som selvstendig kan regulere og beskytte advokatstanden.

Disse utviklingene er vanskelige å forene med internasjonale standarder som anerkjenner betydningen av selvregulering i profesjonen og rollen til uavhengige advokatforeninger i å beskytte profesjonell integritet og advokater mot utilbørlig innblanding.

Kontekst: systematisk trakassering av advokater i Vietnam

Dekretet må forstås i en bredere kontekst av langvarige restriksjoner som påvirker advokaters uavhengighet og rettsvesenet i Vietnam. I mange år har advokater som representerer regjeringskritikere, journalister, menneskerettighetsforkjempere, religiøse minoriteter, landrettsaktivister og andre politisk sensitive klienter blitt utsatt for trakassering, trusler, overvåking, disiplinære sanksjoner, vilkårlig fengsling og straffeforfølgelse. Dette har skapt en betydelig nedkjølende effekt, der bare et lite antall advokater i Vietnam er villige til å ta slike saker.

Ytterligere lovgivningsmessige og politiske utviklingstrekk tyder også på en økende konsolidering av utøvende kontroll over advokatyrket. Dette inkluderer Dekret 121/2025, som overførte myndighet over advokatlisenser til provinsielle myndigheter; forslag om strafferettslig ansvarliggjøring av advokater som ikke rapporterer klienter som angivelig forbereder straffbare handlinger; samt innføringen av et pilotprosjekt for «offentlige advokater», der polititjenestemenn, militært personell og andre statstilknyttede aktører kan fungere som advokater under et separat rammeverk.

Oppfordring til handling

På bakgrunn av det ovennevnte har Lawyers for Lawyers delt sine bekymringer med relevante aktører, og oppfordrer dem til å be regjeringen om å oppheve eller vesentlig endre Dekret 109/2026 og sikre at advokater kan utføre sine profesjonelle oppgaver uten trusler, trakassering, represalier eller frykt for innblanding.

HRW : (Berlin) – Et nytt statlig dekret undergraver advokaters uavhengighet i Vietnam og vil hindre arbeidet med å stille myndighetspersoner til ansvar, uttalte Human Rights Watch i dag. Myndighetene bør oppheve dekretet.

Dekret 109/2026, som trer i kraft 18. mai 2026, gir politiet og lokale (kommunale) myndighetspersoner fullmakt til å tilbakekalle advokaters bevillinger og ilegge store bøter for vagt formulerte lovbrudd som å «fornærme» tjenestemenn eller «hindre» statlige etaters funksjon. Regelverket utgjør nye trusler i et allerede fiendtlig miljø for advokatyrket i Vietnam.

«Dekret 109 representerer en alvorlig ny trussel mot Vietnams allerede sterkt politiserte rettssystem», sa Patricia Gossman, senior Asia-rådgiver i Human Rights Watch. «Myndighetene bør umiddelbart oppheve dekretet og sikre at advokater kan utføre sine profesjonelle oppgaver uten frykt for represalier fra staten.»

Dekret 109 gjelder sivile og strafferettslige saker, inkludert landtvister, og inneholder sanksjoner for «administrative overtredelser» som å «fornærme æren, verdigheten eller omdømmet til personer som har myndighet til å føre rettslige prosesser». Andre påståtte overtredelser inkluderer handlinger som har til hensikt å «forsinke, forlenge eller skape vanskeligheter for, eller hindre, virksomheten til prosessuelle organer», samt handlinger som «skader de legitime rettighetene og interessene til etater, organisasjoner eller enkeltpersoner». Sistnevnte minner om nesten identisk språkbruk i artikkel 331 i straffeloven, som myndighetene har brukt til å straffeforfølge borgere som har kritisert regjeringen eller avslørt myndighetsmisbruk.

Dekretet gir lokale myndigheter og politiet ekstraordinær myndighet over advokater, ved at enhver uttalelse fra en advokat som anses som «kritikk» kan straffes som en «fornærmelse». Dersom en advokat råder en klient til å tie under politiavhør, kan dette tolkes som å «skape vanskeligheter for, eller hindre» politiets arbeid. Ettersom disse bestemmelsene oftest vil bli brukt i saker der lokale tjenestemenn og politiet selv er saksøkte, skaper de en direkte interessekonflikt, ved at myndigheten til å straffe advokater legges i hendene på de samme tjenestemennene som advokatene forsøker å holde ansvarlige.

Dekret 109 har allerede ført til trakassering og trusler mot advokater fra lokale myndigheter. Den 13. april, kort tid etter at dekretet ble utstedt, men før det trådte i kraft, sendte folkekomiteen i Long Thanh-kommunen i Dong Nai-provinsen et brev til advokatforeningen i Dong Nai-provinsen, der de oppfordret dem til «å irettesette … organisasjoner og enkeltpersoner som utnytter folks tillit ved å veilede dem til gjentatte ganger å sende inn mange klager og anmeldelser til ledere og kompetente myndigheter — handlinger som undergraver troverdighet og utgjør en risiko for lokal sikkerhet og offentlig orden».

Dekretet fastslår at det også er grunnlag for sanksjoner å gi råd til klienter om å fremme «ulovlige klager eller anmeldelser», men det spesifiserer ikke hva som utgjør en «ulovlig» klage. Overtredelsene i dekretet vil sannsynligvis avskrekke advokater fra å ta saker som involverer landrettighetsaktivister eller varslere.

Lokale myndigheter kan under dekret 109 straffe vietnamesiske advokater ved å tilbakekalle deres bevilling i opptil ni måneder, og utenlandske advokater i opptil tre måneder, samt ilegge bøter på opptil 40 millioner VND (ca. 1 520 USD). Tidligere ga dekret 121/2025 fra juni 2025 provinsielle ledere myndighet til å gi og tilbakekalle advokatbevillinger: et tiltak advokater kritiserte fordi det omgår justisdepartementet og organer som advokatforeningen, som normalt gir og tilbakekaller slike bevillinger.

Dekret 109 slår også fast at det å gi råd til klienter om å delta i demonstrasjoner («samle seg i store grupper for å forstyrre offentlig orden») kan føre til midlertidig tap av retten til å praktisere som advokat.

Sammen med dekretet har myndighetene iverksatt andre tiltak for å intimidere advokater. I april publiserte departementet for offentlig sikkerhet et forslag om å endre straffeloven slik at advokater kan holdes strafferettslig ansvarlige for å «unnlate å rapportere en klient som forbereder å begå en forbrytelse».

«Den vietnamesiske regjeringen skryter av en epoke med økende velstand under landets nye ledelse», sa Gossman. «Men ved å begrense advokaters uavhengighet og øke det ukontrollerte politimakt, styrker Vietnam sitt ettparti-autoritære styre.»

=======================================================

Để rộng đường dư luận. Đây là tin từ AI (sự hiểu biết nhân tạo-Trí Tuệ Nhân Tạo)

Mã hiệu "KHẨN 2153" hoặc các tiêu đề "Kiến nghị quốc tế" xuất phát từ các chiến dịch truyền thông, hội nhóm mạng xã hội hoặc một số tổ chức dân sự độc lập, bày tỏ lo ngại sâu sắc đối với các điều khoản của Nghị định này.

Bản chất pháp lý và bối cảnh cốt lõi của sự việc được tổng hợp dựa trên các dữ liệu chính thức sau:

1. Bản chất pháp lý của Nghị định 109/2026/NĐ-CP

Nghị định này được Chính phủ ban hành vào ngày 01/04/2026 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 18/05/2026.

  • Phạm vi điều chỉnh: Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: Bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi và phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.

  • Vấn đề đời sống được quan tâm rộng rãi: Nghị định này tăng mạnh các mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng (ngoại tình) lên mức từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

2. Lý do bùng nổ các "Kiến nghị" và "Lo ngại" từ giới luật sư, tổ chức

Mặc dù phần quy định về hôn nhân gia đình được người dân chú ý nhiều nhất, nhưng phần quy định về Lĩnh vực bổ trợ tư pháp (đặc biệt là hoạt động hành nghề Luật sư) mới là trọng tâm khiến giới chuyên môn và một số tổ chức quốc tế đưa ra các văn bản kiến nghị phản đối.

Các điểm mấu chốt gây tranh cãi bao gồm:

  • Đe dọa tính độc lập của nghề luật sư: Nghị định 109/2026/NĐ-CP trao quyền cho các cơ quan hành chính nhà nước (như Chủ tịch UBND các cấp hoặc thanh tra bộ/ngành) được phép trực tiếp áp dụng các chế tài nặng nề như: Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư có thời hạn hoặc Đình chỉ hoạt động hành nghề.

  • Nguy cơ phát sinh cơ chế "Tự kiểm duyệt": Giới quan sát và các tổ chức luật sư lo ngại rằng, khi cơ quan công quyền nắm quyền định đoạt chứng chỉ hành nghề, các luật sư sẽ rơi vào tâm lý e ngại. Điều này có thể khiến họ né tránh các vụ kiện nhạy cảm mang tính tranh chấp với cơ quan công quyền, giảm tính phản biện độc lập trong tranh tụng để tự bảo vệ mình.

  • Quy định hành vi mang tính chất quá rộng (Mơ hồ): Các văn bản kiến nghị chỉ ra một số hành vi bị phạt được viết khá chung chung, dễ bị diễn giải tùy tiện theo hướng bất lợi cho luật sư, ví dụ: "Ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín nghề luật sư" hoặc "Gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân".

3. Các nội dung kiến nghị chính được đề xuất

Các nhóm thực hiện chiến dịch kiến nghị (bao gồm cả các diễn đàn pháp lý nội địa lẫn một số tổ chức quốc tế bảo vệ quyền lợi tư pháp) thường tập trung yêu cầu chính quyền Việt Nam:

  1. Lùi thời hạn thi hành Nghị định 109 để tiến hành rà soát, sửa đổi.

  2. Thay đổi thẩm quyền xử phạt, đề xuất giao quyền tài phán, xử lý kỷ luật hoặc thu hồi chứng chỉ luật sư cho các thiết chế độc lập (như Liên đoàn Luật sư) thay vì các cơ quan hành chính thuần túy.

Tóm lại: Tiêu đề bạn nhắc tới nằm trong chuỗi phản ứng của giới hoạt động tư pháp trước các quy định siết chặt chế tài quản lý đối với luật sư. Họ cho rằng các điều khoản này làm suy giảm nghiêm trọng quyền bào chữa độc lập và nguyên lý công bằng trong tố tụng.


Labels:

Comments

Post a Comment

Đươc Xem Nhiều Nhất