Khai Thông Eo Biển Hormuz: Một Chiến Dịch Đầy Rủi Ro Đối Với Trum

(Ảnh AP - Hassan Ammar, tư liệu: Các chiến đấu cơ Mỹ trên boong hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln (CVN 72) ở gần eo biển Ormuz, ngày 15/2/2012.)

-Có thể nói là từ hôm 4/5/2026, trong cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ và Iran, chiến tuyến đã chuyển đến eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải có tính chất chiến lược đối với cả thế giới. Kể từ khi Hoa Kỳ và Do Thái phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, eo biển này nằm dưới sự kiểm soát của Iran và từ đó đến nay, có rất ít tàu hàng đi qua được, rất nhiều tàu khác hiện vẫn bị kẹt lại.

Để giải tỏa eo biển Hormuz, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã phát động một chiến dịch mang tên “Dự án Tự do” (Project Freedom), bắt đầu từ ngày 4/5 để hộ tống những tàu “không liên quan gì đến xung đột ở Trung Đông” ra khỏi eo biển này. Bộ Chỉ huy Quân sự Hoa Kỳ cho biết tổng cộng 15.000 binh sĩ, nhiều khu trục hạm mang phi đạn dẫn đường và hơn một trăm máy bay sẽ được khai triển cho chiến dịch.

Nhưng đây là một nhiệm vụ đầy rủi ro với kết quả không có gì là chắc chắn. Trên mạng xã hội Truth Social của ông tối 3/5, Tổng thống Hoa Kỳ mô tả chiến dịch “Dự án Tự do” chỉ là một “cử chỉ nhân đạo” và “thiện chí” vào lúc mà các cuộc đàm phán giữa Teheran và Hoa Thịnh Ðốn đang gặp bế tắc kể từ Thỏa thuận Ngừng bắn ngày 8/4. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump cảnh cáo rằng nếu chiến dịch này bị Iran cản trở, vấn đề “sẽ phải được giải quyết bằng vũ lực”.

Phía Teheran cũng tỏ ra cứng rắn không kém. Theo trích dẫn của truyền hình chính phủ, hôm 4/5, Tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, cảnh cáo “bất kỳ lực lượng vũ trang ngoại quốc nào, đặc biệt là quân đội Mỹ hung hăng: Nếu họ có ý định tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz, họ sẽ bị nhắm mục tiêu và tấn công”.

Trận chiến Hormuz có vẻ như đã khai màn: Hãng thông tấn Fars của Iran, thân cận với chính quyền Teheran, ngày 4/5 loan tin Iran đã bắn 2 phi đạn vào một khu trục hạm của Hải quân Hoa Kỳ đang tiến đến eo biển Hormuz. Tòa Bạch Ốc phủ nhận thông tin đó. Theo Hoa Thịnh Ðốn, 2 khu trục hạm mang phi đạn dẫn đường của Hải quân Hoa Kỳ đã tiến vào Vịnh Ba Tư để phá vỡ sự phong tỏa của Iran, giúp được 2 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz an toàn. Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm của Hoa Kỳ, xác nhận các khu trục hạm quả thực đã bị tấn công, nhưng phi đạn không bắn trúng mục tiêu. Cũng theo Hoa Thịnh Ðốn, Iran đã điều 6 tàu tấn công nhanh truy đuổi các tàu thương mại, nhưng đã bị quân Hoa Kỳ tiêu diệt. Tuy nhiên, phía Teheran đã bác bỏ tin đó.

Thực hư thế nào chỉ có những người trong cuộc mới biết, nhưng rõ ràng là chiến dịch “Dự án Tự do” đang làm suy yếu Thỏa thuận Ngừng bắn mong manh giữa Teheran và Hoa Thịnh Ðốn. Nhưng đáng lo ngại hơn, đó là chiến dịch “Dự án Tự do” khiến chiến sự bùng phát trở lại giữa Iran với các nước láng giềng Vùng Vịnh, mà nạn nhân đầu tiên là Các tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), trong đêm 4/5 đã bị Iran tấn công bằng phi đạn và drone.

Trang mạng TF1 Info ngày 4/5 trích dẫn nhà nghiên cứu Romuald Sciora, Giám đốc Đài quan sát Chính trị và Địa-chiến lược của Hoa Kỳ, nhấn mạnh: “Mục tiêu, theo tuyên bố của Tổng thống Donald Trump, là hộ tống các tàu này để mở lại eo biển. Trên thực tế, đây chắc chắn là một hành động khiêu khích của Tổng thống Hoa Kỳ”. Nhà nghiên cứu Romuald Sciora nhận định tiếp: “Tổng thống Donald Trump cho rằng chiến tranh đã kết thúc cho dù phía Iran không hề nhượng bộ và hai bên không đạt được thỏa thuận nào. Thậm chí, ông không yêu cầu Quốc hội chính thức cho phép kéo dài cuộc chiến. Người ta có thể tự hỏi liệu đây có phải là một hành động nhằm khiêu khích Iran tấn công trước, để Hoa Kỳ có thể biện minh cho việc quay trở lại xung đột vũ trang?” Cũng theo Romuald Sciora, việc thực hiện chiến dịch “Dự án Tự do” sẽ cho phép Tổng thống Donald Trump “hợp pháp hóa cuộc chiến tranh không được lòng dân nhất trong lịch sử gần đây của Hoa Kỳ”.

Tuy nhiên, theo nhận xét của nhật báo The Wall Street Journal, bất chấp các vụ đụng độ hôm 4/5, Tổng thống Donald Trump và các tướng lĩnh của ông hiện vẫn không xem đó là những vi phạm Thỏa thuận Ngừng bắn. Theo các viên chức Hoa Kỳ được tờ báo trích dẫn, “từ nhiều ngày qua, Tổng thống Donald Trump vẫn chưa quyết định dứt khoát là có nên trừng phạt nghiêm khắc Iran vì nước này không chịu từ bỏ chương trình nguyên tử, hay bằng mọi giá tránh một sự leo thang lớn có thể kéo Hoa Kỳ sâu hơn vào cuộc xung đột ở Trung Đông”. Nhưng với nguy cơ là các vụ đụng độ ở eo biển Hormuz có thể tái diễn, Tổng thống Trump chắc là sẽ buộc phải chọn một trong hai con đường.

Trong khi chỉ còn 6 tháng nữa là đến bầu cử giữa kỳ ở Hoa Kỳ, cuộc chiến tranh Iran bị dư luận phản đối ngày càng mạnh. Khi phát động một chiến dịch “với những hậu quả tiềm tàng nghiêm trọng”, Tổng thống Donald Trump không chỉ gây phương hại cho các cuộc đàm phán với Iran, mà có thể cho cả tương lai chính trị của chính ông.