Cải Cách Ruộng Đất của Việt cộng.

 

Những nhân chứng sống sót của một thời man rợ.

 

Từ Thức

 

Một cảnh đấu tố tại miền Bắc trong thời kỳ “thời đại rực rỡ Hồ Chí Minh” (file photo)

“Vào năm giảm tô, ông nội bị bắt giam. Ông bị treo lên, đầu dọng xuống đất. Sao lại

dọng đầu ông xuống đất, sau này tôi hỏi mẹ. Mẹ bảo, để cho ông có nuốt vàng vào

trong bụng thì nhả ra. Họ dọng đầu ông như thế từ sáng đến trưa, từ trưa đến tối.

Cho đến lúc không tra khảo gì nữa thì tống vào tù”.

Đó là một cảnh đấu tố trong cuốn “GIA ĐÌNH” của Phan Thúy Hà (Nhà xuất bản Phụ

Nữ Việt Nam) ra mắt năm 2020. Tác giả đi gặp, ghi lại lời kể của những nhân chứng

còn sống sót thời Cải Cách Ruộng Đất kinh hoàng, đẫm máu ở miền Bắc, từ 1953

tới 1956.

“ĐOẠN ĐỜI NIÊN THIẾU” là cuốn thứ hai, cùng một đề tài, vừa được Hội Nhà Văn

xuất bản ở Hà Nội (2023). Người đọc, dù đã biết, đã đọc những chuyện tàn khốc,

man rợ về những cuộc đấu tố, sẽ sững sờ trước những sự kiện, những kỷ niệm

sống, vượt xa sức tưởng tượng của những nhà văn giầu tưởng tượng nhất. Hơn cả

cái tàn ác, cái làm cho người đọc kinh hoàng là sự hủy hoại tình người, mà Tô Thùy

Yên gọi là cái “thương tổn nặng nề cho nhân phẩm.”

Gấp sách lại, người đọc tự hỏi: Tại sao con người có thể độc ác, tàn tệ với nhau đến

như vậy? Nhất là đây không phải là nghĩa vụ “uống máu quân thù”. Đối tượng không

phải là giặc Pháp, cũng chưa có “Mỹ Ngụy”.

 

2

Đối tượng là những người láng giềng, cha mẹ, anh em, chiến hữu đã cùng nhau vào

sinh ra tử, những người cùng đổ máu để xây dựng thiên đường xã hội chủ nghĩa,

hôm trước là chiến sĩ gương mẫu, hôm sau bị quy là địa chủ bóc lột, vì có vài sào

ruộng, một con trâu, một đàn gà. Hay chỉ vì một chút hận thù, ganh ghét cá nhân.

 

39 GIA ĐÌNH TAN NÁT

“Mẹ tôi nói: cha đấy con. Cha con là người vừa bị bịt mắt dải khăn đen kia. Cha giật

dải khăn đen ra: Tôi không có tội gì cả. Đảng Cộng sản Việt Nam muôn năm. Chủ

tịch HCM muôn năm (…) Buổi chiều trước ngày cha bị bắn, mẹ đưa cơm cho cha.

Cha ăn cơm xong, người ta trả cái giỏ đựng nồi cơm cho mẹ. Mẹ thấy ở dưới đáy nồi

mẩu giấy nhắn của cha: Ai ngờ vô tội mà chết oan. Âu cũng là số kiếp. Gắng mà nuôi

con. Sau này Đảng có hỏi thì trình bày tới nơi tới chốn (Gia Đình; trang 171)

Đây không phải là một cuốn sách hư cấu. Dưới hai cái tựa hiền lành, gần như lạnh

lùng, tác giả ghi lại lời kể của các nhân chứng, không một lời bình luận. Những dữ

kiện trần truồng, không gói ghém, càng khiến cái man rợ man rợ hơn. Sự thực, cũng

chẳng cần bình luận. Sự kiện, tự nó nó nói. Khi cái man rợ lên tới tột độ, lời bình

luận trở thành thừa thãi.

Gia Đình (274 trang) là chuyện của 19 người; Đoạn Đời Niên Thiếu (250 trang), 20

người, tổng cộng 39 gia đình tan nát. Mỗi trang là một thảm kịch. Mỗi câu chuyện

trong hai cuốn sách có cái tựa mang tên người kể chuyện: Lê Xuân Đài, Đặng Thị

Dung, Đặng Văn Chương v.v…

Đoạn trích trên đầu bài là lời kể của nhân chứng Võ Tá Tạo (Gia Đình; trang 49-53).

Ngoài ông nội, bị treo ngược đầu, sau đó chết vì bệnh, “bác Võ Tá Cảnh, con trai cả

của ông bà, chết trong trại giam. Có người nói bác tự vẫn (…). Anh chết, em phải thế

mạng. Cha tôi, Võ Tá Tân, phải đền tội thay Võ Tá Cảnh. Cha về làng để nhận án tử

hình thay thế bác Cảnh (…). Trên quả đồi trọc, những bó đuốc giơ lên. ‘Cho mi nói

một lời cuối cùng với bà con nông dân’. Cha nói: Con thưa bà con nông dân, con là

một thằng phản dân, phản đảng, phản nước, con xin ông bà nông dân tha tội bắn

cho con… Ba phát súng. Ở nhà chúng tôi nghe rõ. Cha tôi gục xuống.”

Trước khi xử tử, người ta quy tội. Có người bị hành hạ vì tội đã học tiếng Pháp, chắc

chắn là để làm mật thám cho Tây. Có người bị kết án vì lý do ngớ ngẩn: Thằng

Bản (địa chủ bị gọi là thằng, xưng con, bất chấp tuổi tác) chặt cây ngụy trang chỉ

điểm cho giặc. Bởi vì có lần bà ta đi ngang ngõ thấy cha tôi bắc thang trèo cây, tỉa

bớt cành lá (Gia Đình; trang 27).

Tội trạng như vậy, đủ để bị trói, bị quỳ trên sỏi đá, cho dân làng nhục mạ. “Buổi

chiều, tôi gấp một chiếc giẻ may vào phần đầu gối chiếc quần cho cha quỳ đỡ đau

buốt. Đứa nào may thêm vải này cho mày? Dạ thưa, con tự may. Lớp giẻ độn sau

chiếc quần bị tháo ra. Đêm đó cha bị quỳ lâu hơn, đá nhọn dồn lên đầu gối sắc hơn

hôm qua (Gia Đình; trang 28).

Cái đói, cái dã man hơn cả thú vật giữa người với người, cái nhục mạ, hành hạ thân

xác, tinh thần những nạn nhân vô tội, và cái chết bi thảm, rùng rợn, của những người

bị đạp ra khỏi xã hội hiện diện trên mỗi trang giấy. Một xã hội chỉ có nhu cầu ăn cho

no, sẵn sàng đạp lên xác người khác để có bát gạo. Trò giải trí duy nhất là đi coi, hay

tham dự đấu tố, cái vui duy nhất là nhục mạ, giết người trước đó là anh em, láng

giềng hay ruột thịt.

CÁI TÀN ÁC MAN RỢ

Con đi bộ đội, một bà mẹ hiến đất, hiến của cho cách mạng:

“Chum, vại, đàn trâu bò mẹ bán hết để mua công trái quốc gia, đóng thuế nông

nghiệp (…). Mẹ được tặng bằng “Gia đình vẻ vang”. Con nhà người ta bị bắt đi tù, bị

 

3

mang ra bắn, con mình được bằng khen. Mẹ bảo tôi tìm cho mẹ một cái ống tre khô,

cuộn tròn tấm bằng khen, cất vào ống tre, để lên đầu giường. Một đêm, mẹ đang

ngủ, dân quân gọi ra hội quán. Hôm sau tôi mang cho mẹ mấy củ khoai, thấy hai

chân mẹ bị cùm, mẹ khóc. Hơn tháng sau, dân quân giải mẹ về, gọi tôi ra quỳ cùng

với mẹ. Họ ra lệnh gì mẹ tôi cũng dạ (Đoạn Đời Niên Thiếu).

Ngoài sân như hội trường. Tiếng quát tháo, tiếng giành nhau đồ đạc. Cờ quạt dựng

lên từ ngõ vào. Mẹ và bà nội bị bắt đi đâu không ai biết (…). Em tôi đói. Tôi cũng đói.

Em lả dần và chết bên cạnh tôi. Người đấm đá vào lưng, vào gáy mẹ. Người ta lấy

báng súng tọng lên lưng mẹ (Gia Đình; trang 39).

CÁI CƯỚP GIỰT

Đó là một xã hội cướp bóc, từ trên xuống dưới, công khai.

Nhà nước cướp: “Lúa chưa kịp phơi khô. Phải nộp hết. Gọi là thuế nông

nghiệp’’ (Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 18). Thuế nông nghiệp, thuế khả năng và hàng

chục thứ thuế khác. Nhiều người bị kết án tử hình sau khi đã cống hiến tất cả, nhưng

vẫn chưa đủ.

“Cha bị bắt đi quản huấn. Ở nhà, thỉnh thoảng mẹ tôi bị bắt đến nhà một cố nông để

khai báo còn cất bao nhiêu vàng bạc, lúa gạo. Còn gì mà khai báo. Vàng bạc đã

cúng hiến cho kháng chiến trong “tuần lễ vàng”, lúa gạo đã cúng hiến cho chiến dịch

ba tháng “góp gạo nuôi quân”, mùa lúa cuối cùng đã nộp hết cho thuế nông nghiệp”

(Gia Đình; trang 55)

Mặc dầu vậy, “mẹ tôi bị trói cổ tay bằng sợi dây xỏ mũi trâu bò, treo lên cành cây

bưởi ở mé sân, chân không chạm đất. Đàn con ngồi trước mặt mẹ, chứng kiến mẹ bị

treo lơ lửng” (Gia Đình; trang 56)

Bị nhà nước cướp sách, dân đói, cướp lẫn nhau. Mang nhau ra sỉ vả, tra tấn, hành

hạ hay chém giết chỉ để cướp một cái chiếu sạch, một cái nồi đồng.

-Mẹ dậy nhóm bếp, bẻ nửa nải chuối cho vào niêu luộc. Ánh lửa hất ra đường, cốt

cán Hoe Năng đi tuần phát hiện, vào kiểm tra đang nấu gì. Chuối ở đâu ra (…). Tịch

thu, của ni không phải của mi. Hoe Vinh bê niêu chuối trên bếp lẫn nửa nải chuối

chưa luộc, mang đi (Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 34).

Cái cảnh cướp giựt, từ một miếng cơm, không biết nên cười hay nên khóc:

-Cả nhà ăn bữa cơm đầu tiên. Đang ăn, dân quân đứng ngoài nhìn vào. Mẹ nhanh trí

làm động tác như đang húp cháo. Nghĩ là ăn cháo, dân quân bỏ đi” (Đoạn Đời Niên

Thiếu; trang 50)

-Trước khi đi ngủ, tôi xếp mười chiếc nón vào hai cái thúng. Sáng dậy gánh đi chợ

hạ. Ra đầu ngõ bị dân quân tịch thu. Đây là âm mưu của địa chủ phân tán tài sản.

Từng là chiến sĩ thi đua, được cả trường tôn trọng, nay gặp những chuyện vô lý như

thế, tôi uất ức, khó chịu. Nhiều đêm không ngủ được, tôi nghĩ đến chuyện tự tử

(Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 70).

Một người cha đi tù, chuyển lời về nhà:

“Các con cứ để cho họ lấy hết. Một cái vung cũng không được giấu. Các con cố giữ

lại thứ gì, tội cha to thêm thứ đó. Các con giữ thêm một đồ vật, cha bị kết tù thêm

một năm” (Gia Đình; trang 34).

CÁI ĐÓI

Cái đói là một ám ảnh lớn. Trang sách nào cũng có chuyện ăn vỏ khoai, ăn lá cây,

giành giựt nhau một nắm cơm, một bát cháo.

-Bán 10 viên (kẹo vừng), lời 4 viên. Các cháu đói quá, ăn vụng mất của o, đang lời

thành lỗ. Chị dâu làm bánh tẻ, bánh ít đem ra chợ. Người ta xúm lại bóc bánh ăn rồi

đi, không trả tiền (Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 18)

–Làm việc cả ngày, được nghỉ trưa một tiếng để ăn cháo. Chị nấu ăn hôm đó dùng

thùng thuốc trừ sâu đựng cháo. Thùng chưa vệ sinh sạch. Mấy người ăn bị ngộ độc.

 

4

Họ nghi tôi, con địa chủ, bỏ thuốc độc vào nồi cháo. Không ai ăn cùng mâm, không

nói chuyện với tôi (Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 20).

Đôi khi người đọc mỉm cười: mẹ bị tố, cả nhà đói, người anh đi bộ đội gởi về tặng

em một… trái mìn, để đánh cá. Mìn nổ trên mặt nước, chỉ chết vài con cá mương

(Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 36).

CÁI SỢ

Cai trị bằng cái sợ là một chính sách, một lý thuyết chính trị của Lénine, được

Staline, Mao, Pol Pot và những đệ tử Việt Nam trung thành áp dụng triệt để.

Sợ từ khi còn ngồi ghế nhà trường: “Lúc nào cũng mang nỗi sợ. Sợ mà không biết

sợ gì (Gia Đình; trang 42).

“Văn đệ tứ, phải chọn giữa 3 đề, đề 2: bình luận một câu của Trường Chinh, đề 3:

phương pháp tả người của Nguyễn Du. Cả lớp làm đề 3. Dại chi làm đề kia, viết hớ

hênh một câu mất lập trường là nguy (Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 21).

Cái sợ bám vào nhân thân suốt đời, như một người cao tuổi, trong Gia Đình, tới nay

vẫn không dám thắc mắc một chuyện gì:

“Quá nửa đêm, dân quân không canh nữa, tôi vẫn sợ. Tôi đã tiểu ra quần. Nỗi khiếp

sợ năm mười lăm tuổi. Nay tám mươi hai, tôi vẫn là một ông già sợ hãi. Tôi không

dám thắc mắc một chuyện gì. Muốn viết đôi điều cho con cháu biết về cha ông mình,

cầm bút lên tôi lại run”.

CÁI CHẾT

Hậu quả của sự tàn bạo là cái chết. Chết vì bị treo cổ, treo đầu ngón chân, bị đánh

đập, tra tấn, vì đói, vì tự tử.

-Chị ngồi tựa lưng vào gốc cây dối, dải yếm trễ xuống, thằng con như con nhái bén

vẫn đang nhai vú mẹ. Lúc đó chị đã chết rồi mà tôi không biết (Đoạn Đời Niên Thiếu;

trang 41).

-Bà nội chết vì rét hay vì đói. Từ hôm bị trúng viên gạch thằng Kỷ, bà nằm một chỗ.

Ba năm sau bốc mộ bà, thấy hai chiếc xương sườn bị gẫy (Gia Đình).

HUẤN LUYỆN CĂM THÙ

Người ta tự hỏi: tại sao những người nông dân, vốn hiền lành, đã trở thành ác quỷ?

Con người có thể trở thành thánh, hay thú vật, tuỳ môi trường sống, tuỳ giáo dục.

Lịch sử đã chứng minh điều đó, với xã hội Đức dưới thời Hitler, Nga dưới Staline,

Tàu dưới Mao, Cao Miên dưới Pol Pot. Việt Nam không phải là một ngoại lệ, nếu

điều đó có thể an ủi người Việt.

Tất cả trò đấu tố đều học của Tàu, cố vấn Tàu sang dạy cách xử án, quy định tỷ số

địa chủ phải mang ra làm thịt. Đó là một xã hội xây dựng trên sự căm thù, được dạy

dỗ, tập luyện từ nhỏ, từ ghế nhà trường:

– “Thầy giáo nói hôm nay nghỉ học để tối đi đấu tố địa chủ… Xen vào những buổi đi

học bình thường là những buổi nghỉ học để tối đi dự đấu tố. Học sinh đến trường tập

trung. Mỗi em một bó đuốc, vừa đi vừa hô. Tôi cũng hô to không thua gì các bạn

(Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 64).

-Tấm biển “Địa chủ” dựng trước sân. Tôi hất đi thì hôm sau thằng bạn học cùng

trường đến dựng lên. Trước đây nó cùng đội thiếu niên, tôi liên đội trưởng, nó liên đội

phó (Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 49).

Được dạy dỗ như vậy, bọn trẻ thơ ngây trở thành ác quỷ. Có lẽ cái giết sự ngây thơ,

trong trắng của tuổi thơ, nó còn ghê rợn hơn cả chuyện giết người.

-Bị đuổi dạy, thầy giáo Banh nấu nước chè xanh đi bán ở các làng khác, khi về đến

đầu làng bị nhóm trẻ con xúm vào đập vỡ hết bát, ném xuống sông, thầy ngồi khóc

trên cầu (Đoạn Đời Niên Thiếu; trang 87).

-Ê, con địa chủ, con địa chủ. Mấy đứa lao vào tôi. Bọn con gái không đánh được thì

giật tóc, gõ đầu, cấu véo. Tan học là tôi chạy. Cả đám rượt đuổi. Đuổi theo về đến

nhà. Đánh chết thằng con địa chủ này (Gia Đình; trang 41).

 

5

NHỤC MẠ

Giết người chưa đủ, đánh tan nát gia đình nạn nhân chưa đủ, chia nhau từng cái

chổi cùn chưa đủ, còn phải nhục mạ người sống, người chết:

“Vườn của bác đã là vườn của nông dân. Không được chôn địa chủ trong vườn nông

dân” (Gia Đình; trang 23).

Có lẽ cái nhục mạ nạn nhân, cái thú man rợ khi tước đoạt luôn nhân phẩm con

người chỉ có dưới chế độ cộng sản, đặc biệt là cộng sản Tàu và đàn em. Dưới

những chế độ độc tài khác, thường thường chỉ có cái ác.

SỬA SAI

Năm 1957, Đảng nhận lỗi, sửa sai. Nhưng lỗi là lỗi của những phần tử quá khích.

Đảng không thể có lỗi. Tại trường học, những ông hiệu trưởng, giáo viên trước đây

được khen ngợi đã thành công trong việc giúp học sinh đấu tố nhau, bị kết tội do

địch gài vào để phá hoại.

Nhà nước xin lỗi, thế là xong, yên chuyện, ai về nhà nấy, như không có chuyện gì

xẩy ra. Như có người vô tình chạm vào tôi ngoài đường, xin lỗi. Dạ, không có chi.

Dù sao, chuyện Đảng công khai xin lỗi cũng cho phép gia đình nạn nhân được khóc

công khai những người đã bỏ mạng. Và cho phép rất nhiều tác phẩm về cải cách

ruộng đất ra đời mà tác giả không đi tù hay mất mạng.

Mặc dù vậy, cái sợ hình như vẫn đâu đó.

Đại tá nhà văn Phan Kế Toại, đề tựa cho cuốn Gia Đình, đề cao việc làm của tác giả,

coi trọng việc đi tìm sự thực, không quên thòong một câu, cho chắc ăn: “Mọi người

cần chung tay cố gắng trân trọng sự đổi mới, gìn giữ thành quả dân chủ để đất nước

không bao giờ trở lại thời kỳ ấu trĩ như thế nữa”.

“Thành quả dân chủ”! Câu kết luận politically correct không khỏi khiến người đọc

mỉm cười, khi nghĩ đến thực trạng Việt Nam ngày nay về nhân quyền, về tự do báo

chí, tự do tín ngưỡng…

Trong cùng một bài tựa, ông Toại kể: “Trong gia đình tôi (…), nhiều người đã bị quy

địa chủ, phú nông hoặc phản động. Người bị tịch thu tài sản, người tự vẫn, người bị

bắt giam, bị cùm chân, người bị xử tử”. Dùng chữ “ấu trĩ” cho một xã hội lở lói khủng

khiếp như vậy có lẽ hơi nhẹ.

Bao nhiêu người là nạn nhân của “cách mạng”? Theo BBC, nhà nghiên cứu Mông

Cổ Balazs Szalontai khai thác các tài liệu Đông Âu và Liên Xô, đưa ra con số 7,7

triệu người dân và hàng trăm gia đình “buộc phải tham gia và chịu hệ luỵ” chỉ trong

đợt giảm tô. Trong đợt chính thức Cải cách Ruộng đất, 4 triệu người “chịu tác động”.

Tác giả Hoàng Minh Chính đưa ra con số nửa triệu người (5% dân số miền Bắc) bị

chính quyền VNDCCH giết.

Riêng Cải cách Ruộng đất, theo Bernard Fall, 50.000 bị xử tử, ít nhất gấp đôi bị tù

cải tạo (BBC 3/2/2022) (2)

Le Livre Noir du Communisme (Sổ Đen của Chủ Nghĩa Cộng Sản) do sử gia

Stéphane Courtois chủ biên, cũng đưa ra con số 50.000 người bị xử tử, từ 50.000 tới

100.000 người bị đưa đi tù cải tạo (3)

Le Livre Noir là một cuốn sách dày 662 trang, do các sử gia, ký giả, giáo sư Pháp

biên soạn, tố cáo những tội ác của cộng sản quốc tế, với 100 triệu nạn nhân đã bỏ

mạng để xây dựng “XHCN”.

ALEXIEVITCH

Đọc Phan Thuý Hà, người ta nghĩ tới việc làm của nhà văn Nga Svetlana Alexievitch.

Sinh năm 1948, cha người Biérusse, mẹ người Ukraine, Alexievitch, trong gần 40

năm, với cây bút và máy ghi âm, đi gặp và ghi lại lời kể, tâm trạng của người Nga

sau tai nạn Tchernobyl, sau ngày Nga Xô Viết sụp đổ, trong cuộc tham chiến của

Nga ở Afghanistan (1).

Bà Svetlana Alexievich (ảnh: Axel Schmidt/Getty Images)

 

6

Trong Les Cercueils de zinc (Những chiếc quan tài bằng kẽm, 1990), bà ghi lại tâm

trạng của những bà mẹ, bà vợ, có chồng con chết ở Afghanistan, để thoả mãn tham

vọng của Poutine. Những xác chết từ mặt trận được chở về trong những chiếc quan

tài bằng kẽm (zinc).

Bà viết: cái can đảm chiến đấu của người cộng sản chỉ là huyền thoại. Chẳng có anh

hùng gì cả, chỉ có những người lính trẻ bị lường gạt, đưa đi làm mồi cho đại bác, bị

khủng bố, phải tiếp tục vì sợ.

NGÀY TÀN CỦA NGƯỜI ĐỎ

Cuốn sách nổi tiếng nhất của Alexievitch, “La Fin de l’homme rouge. Le temps du

désenchantement” (Cái chết của người đỏ. Thời gian vỡ mộng), được nhiều nhà phê

bình coi là cuốn sách hay nhất, quan trọng nhất trong năm (2013), vạch rõ thực chất

của người cộng sản (người đỏ), cái ảo tưởng xây dựng xã hội đại đồng, sự thực chỉ

là một cuộc lừa gạt đẫm máu để nắm quyền. Sau khi Nga Xô Viết sụp đổ, Svetlana

Alexievitch, để viết La fin de l’homme rouge, đi khắp nước Nga, nghe tâm sự của

những người vỡ mộng về ảo tưởng thế giới đại đồng, lạc lõng trong một thế giới

mới, xa lạ.

Bà nói, có lẽ cái thành công duy nhất của người cộng sản là đã huỷ hoại nhân tính,

để tạo những người Nga mới, không còn nhân phẩm. Alexievitch nói, trong một cuộc

phỏng vấn, dụng ý của bà là qua những nhân chứng thực để tạo những tác phẩm

văn chương.

Mục đích của tôi không phải làm điên đầu người đọc với những chuyện kinh hoàng,

nhưng rút tỉa ý nghĩa từ những cái kinh hoàng đó. Và giúp con người tiếp tục còn là

con người. Làm biến dạng con người, đó có lẽ là cái duy nhất đã thành công (ở Nga

Xô Viết).

(Mon objectif n’est pas d’assommer (les lecteurs) par toutes les horreurs que j’écris,

mais d’en extraire du sens. Et de permettre à l’humain de rester humain.Transformer

l’homme. C’est peut être la seule chose qui ait marché).

Alexievitch đoạt giải Nobel Văn chương năm 2015 cho toàn bộ tác phẩm của bà.

Phan Thuý Hà không có tham vọng đó. Cô chỉ ghi lại lời kể chuyện của những nạn

nhân còn sống sót.

Tác giả Đoạn Đời Niên Thiếu viết trong lời tựa: “Sáu năm qua, viết sách, tôi được

gặp những người nhiều tuổi quê Nghệ Tĩnh. Các ông bà đều tuổi trên tám mươi, chín

mươi. Họ là con của những người yêu nước, tham gia cách mạng, bị Pháp bắt tù đày

vào năm 1930-31, lớn lên trong những năm kháng chiến (…). Với những gì họ trải

qua, nếu không ghi lại thì tiếc quá.”

Gia Đình, Đoạn Đời Niên Thiếu là những cuốn sách nên dịch ra ngoại ngữ, để những

người ngoại quốc hay thế hệ người Việt trẻ hiểu rõ thực trạng Việt Nam, hơn là

những cuốn sách của những người chưa bao giờ đặt chân tới xứ này, hay chưa hề

sống trong hỏa ngục.

Cũng như những tác phẩm của Alievitch nên dịch ra tiếng Việt, để thức tỉnh những

người, ở thế kỷ 21, vẫn còn là những ông già ngồi đan rổ, mơ nước Nga, như trong

thơ Tố Hữu.

Cũng hy vọng sẽ có nhiều cuốn sách tương tự, ghi lại chuyện thực, của những

người di cư 1954, những nạn nhân Tết Mậu Thân, của boat people, hay những ngày

miền Nam, trước và sau 1975.

CHUYỆN CẦN LÀM

Đã có rất nhiều sách báo về những chuyện này, nhưng vẫn chưa đủ. Cần một tài

liệu đồ sộ ghi lại các nhân chứng. Tôi nghĩ tới chuyện này, khi viếng thăm, cách đây

mấy chục năm, một thư viện ở Do Thái, nơi tập trung hàng trăm ngàn sách, băng

nhạc, ghi âm lời kể của những nạn nhân, hay gia đình nạn nhân Shoah còn sống sót.

 

7

Ngày nay, nhiều người Việt đã thành công ở hải ngoại, dư tài chánh, có dư khả năng

làm việc đó, thay vì làm những chuyện tào lao. Thí dụ tài trợ cho những nhóm trẻ đi

phỏng vấn, thu thập dữ kiện tại tất cả những nơi người Việt tỵ nạn cư trú. Đó là

chuyện khẩn cấp. Bởi vì nhiều nhân chứng cao niên đang lần lượt ra đi.

Việc làm của Phan Thúy Hà, hay những việc làm tương tự, sẽ là những chất liệu quý

cho những người sau này muốn viết văn, viết sử hay nghiên cứu về Việt Nam cận

đại. Nếu không, thế hệ sau này sẽ không biết gì về quá khứ. Nếu muốn tìm hiểu lịch

sử đất nước chỉ có sách vở của những người muốn viết lại lịch sử, hay những người

ngoại quốc, nói chuyện Việt Nam dưới lăng kính chính trị hay bác học, không có chất

liệu sống.

Không ghi lại thì tiếc quá.

Paris, tháng 9/2023

_______

(1) Tên người, tên tác phẩm, địa danh trong bài này viết theo kiểu Pháp

(2) Cải cách Ruộng đất: Số người bị giết ở VN ít hơn bên Trung Quốc nhưng ‘di

chứng lâu hơn’

(3) Le Livre Noir du Communisme. Ed Robert Laffont. Paris 1997

___________________________________________________________________

_____________________________________________

Nguồn: https://saigonnhonews.com/nhin-lai-lich-su/nhung-nhan-chung-song-sot-cua-

mot-thoi-man-ro/

 

----------------------------------------